| |
CHUYÊN ĐỀ: SÁCH ĐỎ NHỮNG GIÁ TRỊ VĂN HÓA VIỆT NAM
 *
"Mỗi di sản mất đi, mất đi một phần tâm hồn dân tộc"
* Lời những chiếc cổng phong
rêu
* Nghệ nhân lãng du
* Tiếng chiêng đàn bà
* Công khai cổ vật để bảo
vệ
* Thờ ơ với di sản văn hóa
hán nôm
* Khảo cổ hay "chôn vùi" di
sản?
* "Ai Man Pây" - người lưu
giữ Kho tàng di sản chữa bệnh cổ truyền
* Niềm đam mê không già
* Những di sản sắp mất
* Làm sống lại chứ không chỉ
dựng lại. |
PHÓNG SỰ - BÚT KÝ
 *
Phóng sự "Đợi sáng ở
Mù Cả" của Đỗ Doãn Hoàng.
* Bút ký "Cung thanh bên bờ
Mêkông" của Vĩnh Quyền & "Đường
về tuyết sơn" của võ sư Nguyễn Văn Dũng. |
TRANG THƠ
 *
Ước vọng mùa xuân 2006
- Hoàng Cầm |
SÁNG TÁC
 *
Về đi, cún con ơi -
truyện ngắn của Bùi Việt Sỹ. |
Đêm giao
thừa kỳ lạ
 Nhà
văn Lâm Quang Ngọc kể lại hồi ức về những phóng viên chiến
trường (Nguyễn Văn Giá và Phạm Ngọc Chưng). |
Lòng
quyết tâm còn cao hơn núi
 Nhà
ngôn ngữ học, dịch giả nổi tiếng Cao Xuân Hạo nhiều năm nay qua
các công trình nghiên cứu, các bài viết trên báo chí đã bày tỏ
nỗi lo lắng về tình trạng nói sai và viết sai tiếng Việt. |
Tâm sự
đêm giao thừa
 Tết
này Báo Lao Động mời nhạc sĩ Phạm Duy viết vài dòng về những
ngày tháng gặp gỡ và chơi với nhà thờ Hoàng Cầm. |
Sau 365 ngày tôi vẫn tiếp tục THỞ
 Không
phải ngẫu nhiên mà hoạ sĩ Chu Hùng Sơn, hoạ sĩ Đỗ Phấn và tôi -
nhà báo Y Trang - đều chọn Nguyễn Thanh Hoa.
|
Môđiphê kiểu Trương Ngọc
Ánh
 Trương
Ngọc Ánh
môđiphê từ trên sàn diễn thời trang, khi đóng phim, nấu ăn, đến
dọn nhà, cắm hoa đón Tết... Tất nhiên sự môđiphê của Ánh đều có
chừng có mực...
|
Chu
Thượng viết Sự kiện
 Chu
Thượng thuộc loại "cây đa cây đề" của làng báo. Đầu những năm 90
của thế kỷ trước, Lao Động "nóng đùng đùng" với những bài điều
tra gai góc của Nguyễn An Định (tên khai sinh của ông). |
Ngọn
gió lành và cánh chim bay...
 Bùi
Việt Phong - không chỉ vì cái tên - anh đúng là một cơn gió.
Trong cuộc đời phần lớn là tù túng, chật chội đến u buồn của
anh, của chúng tôi, đã có suốt một thời gian anh đã là và cố là
một cơn gió. |
Văn nghệ
cười vui
 Lẻ
năm nhưng chẵn kỳ, hàng vạn hội viên vui trảy... đại hội, tàu xe
"quấn áo chen chân", hội trường cờ hoa rực rỡ. Tất nhiên có phê
và tự phê thẳng thắn, kịch liệt gọi nhau bằng đủ mọi thứ. |
Về một
bãi bờ sông Đáy
 Những
ngày dằng dặc xa xứ, du học ở nước Nga xứ tuyết, PGS-TS Nguyễn
Thị Minh Thái thường nhớ về quê nội, ở một làng quê nhỏ bãi bờ
sông Đáy. |
Thời
gian sao mà xuẩn ngốc
 Đang
từ cái rét cắt da, trời chợt ấm lên nồng nàn. Vậy là xuân đấy ư.
Xuân đến thật lịch sự và đầy thương yêu. |
Xông
nhà, chúc Tết sớm mai
 Trong
một loạt các tổ hợp từ liên quan đến Tết thì việc chúc Tết có
một ý nghĩa văn hoá - phong tục rất sâu sắc, hàm chứa giá trị
nhân văn và tín ngưỡng dân gian. |
1 điểm
đến - 2 di sản thế giới
 Chương
trình Năm du lịch quốc gia 2006 "Quảng Nam: Một điểm đến - hai
di sản thế giới" có chủ đề "Di sản văn hoá, lễ hội dân gian,
làng nghề truyền thống và du lịch sinh thái". |
Tour độc
Khám phá
phố cổ bằng xe cổ.
Du lịch mạo hiểm cho người Việt.
Vòng quanh Việt Nam trong 79 ngày
Du lịch bằng xe trâu. |
Đi tìm
một thương hiệu
 Món
ăn Việt Nam ngày nay đã được biết đến trên toàn thế giới. Có thể
nói lúc đầu nó chỉ góp mặt ở nước Pháp - nơi có nhiều người Việt
định cư từ lâu. |
Không
rề rà bày vẽ
 Ít
cầu kỳ như miền Bắc, không thô mộc như miền Nam, ẩm thực miền
Trung có có phong vị thuần phác của người dân Nam Bộ lẫn sự tinh
tế của những cư dân ĐB sông Hồng, sông Mã. |
Nhật ký
Hoa hậu thế giới
 Trước
giờ phút nhận vương miện Hoa hậu thế giới 2005, cô sinh viên
ngành nhân chủng học 21 tuổi Unnur Birna Vilhjalmsdottir
(Iceland) đã nghĩ gì? |
Nữ
hoàng sắc đẹp năm 2005
 Họ
đến từ nhiều châu lục trên thế giới, khác nhau về màu da, màu
tóc... nhưng họ có cùng chung một điểm: Là nữ hoàng của những
cuộc thi sắc đẹp danh giá nhất thế giới. |
Hồ Gươm
vốn là...
 Hồ
Gươm trong mắt của hai nhà nhiếp ảnh trẻ Hoài Linh, Ngô Nhật
Hoàng, giản dị và gần gũi và đúng là Hồ Gươm như nó vốn là. |
|
|
|
Mẩu cười Xuân
 Vợ:
"Tết nhất uống rượu công khai mà anh dùng cái vòi cao su để uống
rượu ư?". Chồng: "Bác sĩ dặn anh là phải tránh xa rượu".
Lê Hồng Dạ Thương
|
 |
|
|
»
» »
Miền Trung & Tây Nguyên
|
Xanh với Huế
Tùy bút Bảo Chương
Mỗi lần về Huế tôi lại bị ám ảnh bởi hình ảnh những biền binh
theo lệnh vua Minh Mạng lặn lội vào những cánh rừng thâm nghiêm,
trên tay mỗi người cầm lá cây ngô đồng (do vua Trung Quốc tặng) làm
mẫu, để tìm xem trong cương thổ nước mình có loài cây hiếm quý này
không. Và câu trả lời là có. Vua tự hào tới mức cho khắc cây ngô
đồng lên Dụ đỉnh của cửu đỉnh! Người Huế bây giờ cũng tự hào là chủ
nhân giống cây quyến rũ tao nhân mặc khách và tìm cách nhân giống
được gần 200 cây ngô đồng…
 Câu
chuyện đưa tôi nhớ lòng vòng về tán cây bồ đề xanh um giữa sân chùa
Từ Đàm, quà tặng của nhà sư Tích Lan Narada vào năm 1939. Cây này
thuộc dòng họ của cây bồ đề vườn Lâm Tỳ Ni nước Ấn Độ từng che bóng
cho thái tử Tất Đạt Đa ngồi thiền và thành Phật. Hay nhớ cố kỹ sư
lâm nghiệp Nguyễn Hữu Đính, người đã đưa cây bao-báp về Huế sau một
chuyến đi châu Phi, trồng trên đường Mai Thúc Loan, giờ nằm trong
khuôn viên khách sạn Thành Nội. Cây bao-báp ấy giúp bao thế hệ đọc
văn ở Huế thấy gần gũi hơn với hình ảnh lục địa đen hiện lên trong
những trang tiểu thuyết Hoàng tử bé của nhà văn Pháp Saint Exupéry.
Hoặc lan man nhớ đến cố kỹ sư canh nông Lương Văn Sáu, người đưa cây
phượng tím từ Nam Mỹ về Đà Lạt. Để rồi bây giờ trên đường Nguyễn
Trường Tộ, đường biên nối giữa hai ngôi trường nổi tiếng Quốc Học và
Đồng Khánh, lũ con cháu của phượng tím Đà Lạt bắt đầu trổ hoa, góp
thêm vệt tím mới cho thành phố có truyền thống yêu màu tím này.
Trở về Huế vào những ngày đầu đông, gió lạnh cùng với mưa phùn đã
khiến cho con người ta thêm tê tái. Rời bỏ sự ấm cúng của căn phòng
khách sạn, tôi rảo bước cùng người bạn dưới những hàng cây cổ thụ
dọc theo hai bờ sông Hương. Vừa thả bộ, tôi vừa tìm cách giới thiệu
cho bạn tôi về vẻ đẹp “chẳng nơi nào có được” của thành phố quê
mình. Không biết tôi có lạc đề không khi mà phần lớn câu chuyện cứ
xoay quanh màu xanh Huế. Cũng phải thôi. Nếu không có tím Huế trên
tà áo nữ sinh Đồng Khánh, không có xanh Huế trong không gian cây lá
thì còn chi là Huế? Những “đường phượng bay mù không lối vào” hay
“chợ Đông Ba khi mình qua lá me bay la đà” luôn là một hình ảnh gợi
cảm, là một ký ức đẹp của Huế, về Huế.
Là một người con sống xa quê, mỗi lúc trở về tôi đều không khỏi ngỡ
ngàng với những thay đổi của Huế. Niềm vui xen lẫn lo âu. Vui khi
thấy đời sống kinh tế của quê mình đang ngày càng đi lên. Lo cũng
chính từ đó. Đường sá mở rộng hơn, cao ốc mọc nhiều hơn, có cả khách
sạn 15 tầng ngạo nghễ đứng cách sông Hương chỉ hơn trăm mét... Hơn
15 năm qua Huế đã dần mất đi vẻ đẹp độc đáo của một cố đô cổ kính.
“Bài thơ đô thị” bị tác động bởi quá trình đô thị hóa thiếu chiều
sâu văn hóa, bởi quan niệm làm kinh tế “bằng mọi giá”. Không gian
xanh của Huế cũng tổn thương không kém.
Cây xanh cho Huế không chỉ để mang lại bóng mát mà đó thật sự là một
“di sản”, một nét văn hoá đẹp trong cuộc sống của con người đất thần
kinh. Ngay từ buổi ban đầu khi chọn Huế làm kinh đô của xứ Đàng
Trong, các tiền nhân đã rất coi trọng đến việc tạo cho Huế một không
gian xanh mang đậm chất trầm tư mặc tưởng cùng thiên nhiên. Và cây
xanh đã được trồng theo quy hoạch. Mỗi con đường được chọn trồng một
loại cây thích hộ, như con đường “Long Não” (Nguyễn Trường Tộ),
đường “Phượng bay” (Đoàn Thị Điểm), hàng bồ đề ven sông Đông Ba...
Đáng tiếc cái đẹp ấy đã không thể bền vững.
Câu chuyện của chúng tôi bị cắt ngang khi trước mặt hiện ra một con
đường với những cây bàng xơ xác, xen lẫn với những cây trứng cá quả
chín rụng đầy đường. Bạn tôi hỏi đường “Bàng bay” hay “Trứng cá
rụng” đây? Tôi không biết trả lời như thế nào. “Sao người ta lại
trồng những loại cây không có “đẳng cấp” này ở Huế?”. Câu hỏi ấy đã
đưa tôi tìm đến Công ty Công viên cây xanh của thành phố. Đấy là một
ngôi nhà khá củ kĩ, nằm ẩn mình trong một vườn cây và hoa xum xuê.
Tiếp chuyện với chúng tôi là vị trưởng phòng kế hoạch đã đứng tuổi
nhưng dễ gần. Trước thắc mắc của tôi về việc có nhiều cây bàng và
trứng cá được trồng tại một số con đường ở Huế, ông đã giải thích:
“Hàng năm công ty đã tiến hành trồng khoảng 15.000 cây xanh trên
toàn thành phố. Tuy nhiên, số lượng cây trồng ấy vẫn không đáp ứng
được nhu cầu bóng mát cho thị dân. Chính vì vậy, đã có nhiều người
tự tìm mua giống cây đẹp về trồng, nhưng đó chỉ là số ít. Số đông
dân phố còn lại thường tự ý trồng cây bàng, cây trứng cá vì đây là
những loại cây cho bóng mát nhanh...”. Vậy đấy, chỉ vì cái lợi ích
riêng và nôn nóng của mình mà những người này đã và đang làm giảm mỹ
quan của thành phố. Tôi tự hỏi họ có thật sự hiểu Huế để yêu Huế
không?
Công bằng mà nói, những năm gần đây đã có nhiều nỗ lực để tạo dựng
lại hình ảnh một Huế xanh với những con đường cây xanh đặc trưng.
Cây đoát cho đường Đống Đa, cây gội tía cho đường Phạm Hồng Thái,
cây bằng lăng cho đường La Sơn Phu Tử... Vẫn không thiếu những ý
tưởng lãng mạn muốn góp phần tô điểm cho Huế: sẽ có một con đường
Quảng Đức với cây ngô đồng, đường Chi Lăng với cây viết...
Thế nhưng không phải mọi người dân Huế đều có ý thức gìn giữ Huế
xanh. “Chúng tôi luôn phải đối đầu với nạn “ám sát” cây xanh đó!”,
một cán bộ của Công ty Công viên cây xanh đã cho biết, “trồng một
cây xanh thành công trên lề đường phố tốn nhiều tiền của, công sức
và thời gian chờ đợi. Vậy mà nếu chủ nhà không thích, cây xanh trước
nhà đó sẽ chết! Lý do “không thích” thường là do thói kiêng cử: vị
trí trồng cây “phạm” luật phong thủy với ngôi nhà chẳng hạn. Và khi
đã “không thích, người ta đã lặng lẽ “ám sát” cây xanh bằng nhiều
cách rất xấu xa: cạo vỏ đổ axít, đổ dầu lửa vào gốc... Cũng có những
cái chết hàng loạt của cây xanh do sự thiếu đồng bộ trong kế hoạch
công tác giữa công ty cây xanh và các đơn vị thi công của ngành giao
thông công chánh: cây trồng xong mới có kế hoạch mở đường, bó lại
vỉa hè...Thế là đành phải đào bỏ.
Năm 1985 nhà văn Nguyễn Tuân đã không cầm được nước mắt khi từ Hà
Nội ông hay tin bão đổ bộ vào Huế và tàn sát khoảng 3000 cây cổ thụ.
Bên cạnh việc bị phá hoại do con người, cây xanh của Huế còn phải
gánh chịu cái khí hậu khắc nhiệt của vùng đất bị “trời hành cơn lụt
mỗi năm” như thế. Chính vì lẽ đó, trồng cây xanh cho Huế, không chỉ
chọn những loại cây đẹp, quý, có ý nghĩa mà còn phải phù hợp với
vùng khí hậu.
|
|
)
