Trong hàng trăm đội chiêng ở Đắc Lắc hiện nay, duy nhất chỉ có một đội chiêng nữ, thuộc tộc người Bih, ở Buôn Trấp, huyện Krông Ana (trước đây nhiều nhà nghiên cứu thường gọi là người Ê Đê Bih.

Đội chiêng nữ của tộc người Bih.

Tộc người này hiện nay chỉ có khoảng 1.000 người, năm 1922 là 10.000 người (theo tài liệu của Th.S Lương Thanh Sơn - Giám đốc Bảo tàng Đắc Lắc). Từ xa xưa ở tộc người này, việc đánh chiêng đã chỉ dành cho đàn bà, con gái, không giống với các tộc người khác: Đánh chiêng là việc của đàn ông.

Theo bà Aduôn Rai (vừa mất ngày 5.12.2005) nguyên là đội trưởng đội chiêng nữ này thì, khi bà biết mở mắt để ngó đất, nhìn trời thì đã thấy mẹ đánh chiêng, bà đánh chiêng. Mẹ chỉ dạy cho con gái đánh chiêng. Chị chỉ dạy cho em gái đánh chiêng, không dạy cho con trai, em trai. Bà đã được nuôi dưỡng và lớn lên trong tiếng chiêng đàn bà như thế. Để rồi đến năm 20 tuổi bà trở thành đội trưởng đội chiêng nữ của người Bih. Và bà đã làm đội trưởng đội chiêng đàn bà này cho đến ngày "bỏ con, bỏ cháu để về với bến nước của ông bà xưa".

Theo một số nhà nghiên cứu thì đội chiêng nữ này (gồm 6 người đánh chiêng jho và 1 người đánh trống) là một trong những đội chiêng độc đáo nhất của nền văn hoá cồng chiêng Tây Nguyên. Độc đáo không chỉ người đánh chiêng là nữ mà còn ở lối đánh, bài bản khi hoà tấu, nó không thôi thúc, giục giã, cuồng nhiệt như chiêng arap của người Ê Đê Mthur, hay chiêng kbuan của người Ê Đê Đrao mà sâu lắng, thâm trầm hơn. Cũng chính vì vậy, đội chiêng này đã giành được nhiều giải thưởng trong các kỳ liên hoan cồng chiêng của tỉnh Đắc Lắc và khu vực Tây Nguyên.

Thế nhưng, có một điều rất đáng lo là hiện nay các thành viên chính của đội chiêng nữ này đã cao tuổi, đang mất mát dần theo thời gian, trong khi việc đào tạo bồi dưỡng lực lượng trẻ - tuy đã được ngành văn hoá của huyện quan tâm - nhưng cho đến nay vẫn chưa có ai đạt được sự điêu luyện như các thành viên chính của đội. Cái khó của ngành văn hoá huyện là kinh phí hỗ trợ cho người dạy và người học. Trong điều kiện đời sống của đồng bào còn rất nhiều khó khăn thì việc bỏ sản xuất (dù chỉ một tuần 2 buổi) để đến với lớp học đánh chiêng là không hề dễ dàng, nếu họ không nhận được nguồn kinh phí hỗ trợ.

Bên cạnh đó thì phong tục chia của cho người chết cũng làm mất dần các bộ chiêng quý. Vừa qua, bà Aduôn Rai đội trưởng đội chiêng qua đời, bà được chia 2 cái chiêng và được người ta đem chôn cùng với thi hài của bà, khiến cho bộ chiêng jho quý bị khuyết 2 cái, không sử dụng được.