LĐ số 249 Ngày 09.09.2005 Cập nhật: 07:42:16 - 09.09.2005

Năm học 2005-2006:
Vẫn phải học "chay"

Học sinh Hà Nội t́m mua dụng cụ học tập.

Mặc dù đă sang đến năm học thứ tư thực hiện chương tŕnh và sách giáo khoa mới ở cấp tiểu học và trung học phổ thông, thế nhưng thiết bị dạy học cho hai lớp thay sách ở năm học này - lớp 4 và lớp 9 - lại vẫn rơi vào t́nh trạng chậm trễ.

Tổng kinh phí mua sắm thiết bị dạy học (TBDH) năm học này lên tới hơn 1.000 tỉ đồng. Hai vấn đề mà dư luận quan tâm là chi phí nhiều như vậy, liệu thiết bị có được cung cấp đúng hạn và đảm bảo chất lượng?

Thiết bị về quá chậm
Ngay từ những năm đầu thay sách, TBDH đă được cung cấp chậm, ảnh hưởng không nhỏ đến việc dạy và học. Những lư do mà Bộ GDĐT đưa ra là danh mục và mẫu thiết bị ban hành chậm, duyệt giá chậm, nhà sản xuất làm chậm...

Đến năm thứ tư này, từ giữa tháng 5, Bộ GDĐT đă phê duyệt danh mục và bộ mẫu thiết bị áp dụng thống nhất trong cả nước. Ngày 17.6, bộ này có hướng dẫn mua sắm TBDH, ngày 21.6 Bộ Tài chính đă quyết định xong giá bộ mẫu thiết bị dạy học tối thiểu lớp 4, lớp 9...

Theo kế hoạch, đến giữa tháng 7 sẽ chuyển giao các bộ mẫu thiết bị đồng bộ cho 64 tỉnh, thành để triển khai tập huấn và mua sắm. Căn cứ trên bộ mẫu này, các sở mới tiến hành đấu thầu mua sắm. Khi đó, các DN trúng thầu sẽ bắt tay vào sản xuất. Kế hoạch là như vậy, tuy nhiên, khi năm học mới khai giảng đă gần được một tuần, th́ ở rất nhiều địa phương, TBDH vẫn c̣n "ở đâu đó", thậm chí có địa phương vẫn chưa nhận được thiết bị mẫu, như Vĩnh Long.

Bà Nguyễn Thị Lợi - Giám đốc Sở GDĐT Hoà B́nh cho biết, năm nay tổng kinh phí mua sắm TBDH của Hoà B́nh là 16,8 tỉ đồng cho 714 bộ TBDH tối thiểu lớp 4 và 247 bộ TBDH tối thiểu lớp 9. "Khi chỉ đạo th́ yêu cầu cố gắng đầu năm học phải có thiết bị về rồi. Nhưng do thủ tục đấu thầu dưới cơ sở bị chậm, nên phải đến hết tháng 9 TBDH mới về được" - bà Lợi nói.

C̣n theo Giám đốc Sở GDĐT Vĩnh Long - ông Nguyễn Văn Quang, hiện nay mới chỉ có đủ sách giáo khoa, tranh ảnh, bản đồ phục vụ các môn học. C̣n những thiết bị khác th́ cũng phải đến hết tháng 9, Vĩnh Long mới có đủ.

Nguyên nhân, ông Quang cho biết, cũng như ở Hoà B́nh và nhiều địa phương khác, là năm nay sở không được chỉ định thầu mà phải để các cơ sở tổ chức đấu thầu, nên việc triển khai bị chậm trễ.

Thiết bị về chậm, người chịu thiệt đương nhiên là giáo viên và học sinh.

Học sinh t́m mua học cụ, sách vở cho năm học mới tại nhà sách Tiền Phong, Hà Nội.

Ai kiểm tra chất lượng?
Theo Thứ trưởng Bộ GDĐT Nguyễn Văn Vọng, năm nay số DN được tham gia sản xuất TBDH là 69, tăng 22 DN so với năm 2004. Ông Vọng cho biết, các DN này đều có chức năng sản xuất, kinh doanh thiết bị giáo dục; có khả năng về sản xuất và công nghệ.Thiết bị mẫu chỉ được cung ứng cho DN sản xuất thực sự.

Có loại thiết bị, như thiết bị về toán học, chỉ cung cấp cho 13 DN. Khi bộ làm như vậy, nhiều DN đă phản ứng mạnh, cho rằng bộ can thiệp vào công việc kinh doanh của họ. Nhưng, bộ chỉ giao mẫu cho DN mà bộ tin tưởng.

Tuy nhiên, được biết là khi đăng kư với Bộ GDĐT để được sản xuất và cung ứng, các DN chỉ cần "tự đánh giá năng lực, thế mạnh, khả năng...", chứ bộ không lập đoàn kiểm tra thực tế. Do đó, không thể loại trừ được t́nh trạng giống như năm trước, không ít DN dù không có khả năng sản xuất TBDH cũng đăng kư và được Bộ GDĐT chấp nhận.

Rồi sau đó, các DN này "bán" phần việc của ḿnh cho các DN thực sự có khả năng sản xuất, để hưởng phần trăm. Các năm trước cũng đă xuất hiện t́nh trạng DN trúng thầu cung cấp thiết bị, nhưng không sản xuất mà mua của các DN khác hoặc hàng trôi nổi trên thị trường, đặc biệt là mua hàng Trung Quốc để cung cấp cho các sở GDĐT.

Điều này dẫn đến t́nh trạng mẫu mă th́ đúng quy định, nhưng chất lượng rất kém, có những bộ thiết bị chưa sử dụng đă hư hỏng...

Do phân cấp nên việc kiểm tra, giám sát chất lượng thiết bị là trách nhiệm của các sở GDĐT. Bà Nguyễn Thị Lợi cho biết, sở sẽ thành lập hội đồng kiểm định chất lượng, kiểm tra khi có hàng hoá cấp về. Ông Quang th́ bày tỏ: "Qua vài năm th́ ḿnh biết doanh nghiệp nào làm tốt, doanh nghiệp nào không rồi. Tất nhiên, cũng sẽ có kiểm tra giám sát".

C̣n Bộ GDĐT - theo Thứ trưởng Nguyễn Văn Vọng - "sẽ kết hợp với các ban, ngành T.Ư, UBND các tỉnh, thành tiến hành kiểm tra, kiểm soát chất lượng thiết bị đă cung ứng, cũng như việc sử dụng và bảo quản thiết bị trong nhà trường".

Nhưng có tới 62.000 bộ thiết bị, liệu bộ và sở kiểm tra được bao nhiêu?

Hạnh Ngân

Theo tính toán của Vụ Kế hoạch tài chính (Bộ GDĐT), năm học 2005-2006 số bộ thiết bị lớp 4 cần trang bị là 49.565 bộ; của lớp 9 là 12.475 bộ. Tổng nhu cầu kinh phí mua sắm TBDH năm học 2005-2006 là 1.067 tỉ đồng, trong đó lớp 4 cần 603,3 tỉ đồng, lớp 9 cần 464,2 tỉ đồng.