LĐ số 127 Ngày 06.05.2004 Cập nhật: 09:26:13 - 06.05.2004


Góc nhỏ ở Paris

Việt Văn

Paris đă được ca ngợi nhiều như một người đàn bà xinh đẹp mà bí ẩn, như một vương quốc thời trang "chỉ cần nh́n bạn mặc ǵ có thể biết bạn là ai". Và như một nhà nhiếp ảnh Mỹ đă nói: Mỗi một góc phố Paris đều có những điều để mà khám phá. C̣n tôi cũng t́m thấy cho riêng ḿnh một Paris mới mẻ và thú vị...

Ở Pháp, công viên là một trong
những điểm thư dăn lư tưởng

Phố nhỏ, quán nhỏ
Có một quán sách nhỏ nằm đối diện nhà thờ Notre Dame mang tên "Shakespeare and Company" đă tồn tại trên 50 năm mà George Whitman ông chủ tóc bạc đă 90 tuổi có cảm t́nh đặc biệt với VN. Quán sách của ông có rất nhiều loại sách quư hiếm từ xa xưa và bước vào quán khách c̣n được nghe tiếng gơ máy chữ lóc cóc êm tai. Được thăm gian buồng trên gác chất ngất sách tưởng như bừa băi nhưng lại được xếp theo một trật tự mà chỉ riêng chủ nhân của nó mới biết, mới thích. Hễ khách hỏi một câu là chủ nhân đắc ư chỉ ngay cuốn sách cần t́m nhiều khi  ở một chỗ dễ nh́n thấy nhất nhưng cũng dễ bỏ qua nhất. Pḥng của ông chủ c̣n nh́n thẳng ra cây hoa hệt như hoa anh đào của Nhật- giống hoa màu hồng pha tím dễ thương. Nhưng quư hơn là tấm ḷng rộng mở của chủ quán- nhiều cô cậu sinh viên đến đây được mời nghỉ lại đọc sách và uống trà miễn phí. V́ G. Whitman là một người tôn thờ sách (hay) và ai yêu sách đều là bạn ông...

Trong quán sách
"Shakespeare and Company"

Phố nhỏ nhất ở Paris mang tên Rue du Chatquipêche (Con mèo câu cá) chỉ dài 20m. Một rạp chiếu bóng vào loại "bỏ túi" ở Paris (khoảng 70 chỗ) từ 16.2.1957 đến nay - đă 47 năm nay chỉ tŕnh chiếu hai vở kịch ngắn "Nữ ca sĩ hói đầu" và "Những bài học" của tác giả Ionesco (Romania). Mỗi vở chỉ có 4 diễn viên nhưng hết lớp này đến lớp khác thay nhau diễn. Quán càphê cổ nhất Paris có từ năm 1686 mang tên Procope nằm ở Odeon... Rồi những vườn hoa ở Concorde, Luxembourg... vào mùa hè tràn ngập nắng và hoa.

Đó là những địa chỉ nhỏ mà người Việt ở Paris rất thích, c̣n dĩ nhiên những địa chỉ lớn như Bảo tàng Louvre, hay Khải hoàn môn, lâu đài Versailles, tháp Eiffel... th́ du khách nào chả nghe, chả đến. Chả thế mà Paris là thành phố mà lượng khách du lịch hàng năm đến đây (khoảng 70 triệu người) cao hơn cả số dân sinh sống. Tất nhiên là không phải khách nào cũng chọn Paris mà họ chỉ đi ngang qua để đến Đức, Anh hay Hà Lan. Nhưng thế là Paris sống khoẻ rồi. Ông Hạc - giáo viên dạy khoa kinh tế  ở một trường ĐH ở Paris - cho biết: Dân Pháp giờ thích đọc nhật báo nhất là tờ EÁquipe (Đồng Đội) lượng phát hành khoảng 700.000-800.000 bản, sau mới là Le Monde (báo chính trị) và Le Figaro. Nhưng cái mà họ làm giỏi nhất là tờ báo dành cho trẻ con-dạng như tờ Quatidien cho tuổi 10-14 mà giá bán 0,46 euro. Nhưng trong tờ báo có đầy đủ những tin tức chính trị, tin khoa học kỹ thuật, văn hoá thể thao quan trọng được cập nhật hàng ngày viết dưới giọng văn trẻ em. Có cả những con số dạng dữ liệu, bản đồ địa lư để các em cắt dán vào bộ sưu tập. Như thế, ngay từ nhỏ các em đă được bắt nhịp với các sự kiện của đời sống xă hội để mai này không bỡ ngỡ giữa một thế giới ảo của những câu chuyện cổ tích, những con vật và thế giới thực đầy những biến động. Báo cho trẻ em nhỏ, mỏng, nhiều tranh ảnh và thật là hay!

Người Việt ở Paris
Hiện không thể thống kê chính xác số người Việt ở Paris v́ người Pháp không có thói quen thống kê số người nước ngoài hiện ở thủ đô họ, phần khác v́ nhiều người Việt đă nhập quốc tịch Pháp, số c̣n giữ quốc tịch Việt như ông Hạc kể trên không nhiều. Thành ra con số khoảng 300.000 người mà một viên chức ở Sứ quán VN tại Paris cho tôi biết cũng chỉ là tương đối - có chăng là tính vào thế hệ thứ hai người Việt ở Paris. Người Việt ở Paris cũng không sống tụ vào một vài quận như người Tàu ở quận 13 mà rải rác khắp nơi. Thế nên các ngôi chùa VN ở ngoại ô Paris là nơi dễ tập hợp người Việt nhất.

Con số du học năm 2003 của học sinh VN lên mức cao kỷ lục 4.000 người trong đó hẳn số giành được học bổng không thể quá vài trăm, như thế du học tự túc sang Pháp đang là một phong trào.  "Bọn em sống cực khổ mà tiền chạy nhanh không thể biết. Nhoằng cái, tháng đă bay mấy trăm "ơ" (euro) rồi!", Hiếu- một du học sinh tại Paris cho biết. Hai cô gái nhỏ Hương và Thuư thuê một căn nhà nhỏ bé như cḥi chim trên tầng 6 ở quận 16, tháng tiền thuê nhà hết 500 "ơ",  mua đồ về tự nấu ăn thêm 70-80 "ơ", rồi tiền điện thoại... tóm lại 600-700 "ơ" một tháng là tàm tạm. "Nhưng được cái là giá sách rẻ-một cuốn sách nhiều khi chỉ bằng một bữa ăn - thành ra sinh viên nghèo như tụi em vẫn có thể mua sách", Thuư bảo. 

Nhưng mọi chuyện cũng phập phù lắm, mấy ai đủ điều kiện thuê nhà của người Pháp (phải có người bảo lănh, phải có thẻ cư trú dài hạn...) nên phải thuê lại của người Việt, phải trả tiền đặt cọc cả 6 tháng trước rồi tiền trả từng tháng một đến khi ra đi, chủ nhà t́m cách trừ luôn tiền đặt cọc, ức mà nghiến răng đành chịu. Thành ra, học sinh sang Pháp học chỉ ít lâu là t́m cách đi làm thêm. Thu ngân ở các siêu thị là "màu" nhất, lương cơ bản đă 7 "ơ" một giờ  nhưng tiếng Pháp phải "ngon". Rửa bát một ngày có thể kiếm  40 "ơ" thường th́ người da đen mới nhận v́ công việc nặng nhọc, chủ lại cấm dùng găng tay rửa bát v́ sợ làm không sạch thành ra có anh chàng thử một tháng mà mấy tháng sau tay vẫn rộp sưng,  tấy đỏ. C̣n trông trẻ th́ không đều và không được trả cao, thường là 6-8 "ơ"/giờ...Các cô cậu mới sang đều phải lo học tiếng, đi lại xa, rồi yêu đương, mua sắm, năm thứ hai mà không đăng kư được vào học trường nào là buộc phải về nước. Nhưng quan trọng nhất là "tầm nh́n về cuộc sống của bọn em tiến bộ vượt bậc". Hiếu bảo, từ thói quen sống, kỷ luật trật tự và nếp ứng xử của người Âu.

Nhà của hai vợ chồng đạo diễn Việt Linh ở quận 13 trên tầng 16. Một gian pḥng xinh xắn với một không gian tuyệt đẹp có thể nh́n thấy vẻ đẹp của Paris trong đêm. Vẫn hộ khẩu ở VN, vẫn ăn lương ở Hăng phim Giải Phóng, thành ra chị Việt Linh đi đi về về luôn. Kể từ lần đầu tôi gặp chị đến nay, đạo diễn Việt Linh vẫn luôn giữ được sự phấn khích trong nghệ thuật và đắm đuối với nó. Chị bảo rằng vừa gai người lên, đêm qua không thể ngủ được v́ xem một phim của nữ đạo diễn Nhật Bản. Trẻ quá, mà giỏi quá. Nhất định phải viết về phim thôi. Việt Linh có một cuốn sổ riêng ghi những câu nói mang tính tuyên ngôn của các đạo diễn nổi tiếng thế giới. Đă từng dự nhiều LHP quốc tế, và càng đi Việt Linh càng yêu nghề, càng muốn sống chết với nó. Nhưng sống chết với nghề mà nữ đạo diễn vẫn không quên bổn phận của một người phụ nữ với chồng con, chỉ cần qua một bữa ăn ngon và cách ứng xử với khách của cô bé Hải Anh đủ thấy điều đó. Chả thế mà nhà Việt Linh đă trở thành điểm gặp gỡ của nhiều đạo diễn VN có dịp sang đây...

Paris mùa hè tối muộn. 21 giờ mà trời vẫn sáng như ngày. Và cái cảm giác vừa chui từ bóng tối dưới métro lên hoà vào ánh sáng trong của ngày rồi lại xuống métro lẫn vào đêm-như một hành tŕnh của con người. Vui, buồn... đến rồi đi. Như một nhà thơ Pháp đă từng ví con người như một đàn lợn rừng đang sưởi ấm cho nhau. Nếu chúng tựa vào nhau sát quá có thể làm đau đối phương, mà xa quá th́ sẽ bị cóng. Chỉ có cách là liên tục di chuyển t́m sự cân bằng giữa thân mật và cô đơn.
 ©2003 Lao Dong All Rights Reserved - Contact us: webmaster@laodong.com.vn