LĐ số 236 Ngày 06.09.2002 Cập nhật: 10:59:28 - 06.09.2002


Một ḷng tin tưởng ở thắng lợi vẻ vang của cách mạng

Giao Hưởng

Do nhiều nguyên nhân, những điều chúng ta biết về cuộc đời cách mạng của đồng chí Lê Hồng Phong là chưa thật đủ đầy. Gần đây để thiết thực kỷ niệm 100 năm Ngày sinh của ông (1902-2002) những người làm công tác sưu tầm nghiên cứu lịch sử Đảng và lịch sử Cách mạng VN thuộc Trung ương và tỉnh Nghệ An đă dày công sưu tầm nhằm đắp đầy một số mảng c̣n trống trong cuộc đời 40 mùa xuân của đồng chí cố Tổng Bí thư Đảng ta. Trong bài viết này, PV Báo Lao Động tập trung nêu một số tư liệu mới được bổ sung trong chặng đường 25 năm hoạt động cách mạng phong phú của đồng chí Lê Hồng Phong.

Lê Hồng Phong tên thật là Lê Huy Doăn, sinh ngày 6.9.1902 tại làng Đông Thái xă Hưng Thông - Hưng Nguyên - Nghệ An. Mồ côi bố từ nhỏ, từ 8-15 tuổi Lê Huy Doăn được người mẹ goá chắt chiu cho theo học chữ Hán tại làng, sau đó học tiếp thêm khoảng 2 năm tiếng Pháp. V́ gia cảnh quá ngặt nghèo anh sớm xin vào làm công nhân trong một nhà máy tại thị xă Vinh.

Đầu 1924 Lê Hồng Phong cùng 10 thanh niên, trong đó có Phạm Văn Tích (tức Phạm Hồng Thái là bạn thân cùng làng) được những nhà yêu nước chọn sang Xiêm (Thái Lan), đến đất Xiêm, Lê Hồng Phong được Đặng Thúc Hứa - nhà chí sĩ cách mạng giới thiệu sang Quảng Châu - Trung Quốc. Tại đây anh cùng Lê Hồng Sơn, Lê Quang Đạt gặp Nguyễn Ái Quốc và được kết nạp vào tổ chức cách mạng Tâm Tâm Xă. Mùa hè 1925 nhóm 3 thanh niên Việt Nam đầu tiên gồm Lê Hồng Phong, Lê Hồng Sơn, Lê Quang Đạt được vào học Trường Quân sự Hoàng Phố. Học được 1 năm tại Hoàng Phố, Lê Hồng Phong lại được cử sang học Trường Không quân Quảng Châu. Theo học khoảng 2 tháng tại Trường Không quân Quảng Châu th́ Lê Hồng Phong được Nguyễn Ái Quốc giới thiệu và kết nạp vào Đảng CS Trung Quốc. Tháng 8.1927 Đảng CS Trung Quốc giới thiệu Lê Hồng Phong cùng nhóm thanh niên t́nh nguyện Việt Nam đang theo học tại Trường Không quân Quảng Châu sang học tiếp tại Trường Không quân Liên Xô. Nhờ có sức khoẻ tốt nên Lê Hồng Phong là người duy nhất trong nhóm thanh niên t́nh nguyện Việt Nam cùng với một số thanh niên Trung Quốc tiếp tục theo học tại Trường Không quân Liên Xô. Sang đất Liên Xô với tấm hộ chiếu mang tên Vương Bật Dân, Lê Hồng Phong đă vượt qua đợt kiểm tra sức khoẻ vô cùng ngặt nghèo để cùng 5 người trong nhóm đạt tiêu chuẩn vào học khoá lái máy bay tại Leningrat, học xong lư thuyết tiếp tục thực hành lái máy bay tại Bôrtxô Giépska. Tốt nghiệp khoá học lái máy bay cuối 1931, Lê Hồng Phong liền xin vào học tại Trường Đại học Cộng sản Phương Đông - Liên Xô. Tháng 2.1934 anh trở về Trung Quốc, bấy giờ nhiều cơ sở bí mật của Đảng ta ở trong và ngoài nước bị tan vỡ, anh phải t́m cách móc nối bắt liên lạc với một số cơ sở bí mật của Đảng tại Bắc Kỳ và tại Lào, Xiêm. Tháng 4.1934 Lê Hồng Phong sang Xiêm bắt liên lạc với Đảng CS Xiêm, về làm việc với đồng chí Trần Tố Chấn - Uỷ viên BCH Đảng CS Xiêm kiêm phụ trách Tỉnh bộ Uđon vùng đông bắc Thái Lan, tại đây Lê Hồng Phong giao cho đồng chí Trần Tố Chấn xây dựng cơ sở của Đảng ở nước ngoài, liền sau đó đă thấy xuất hiện nhiều truyền đơn và tài liệu cách mạng bằng chữ Việt tại một số tỉnh thuộc Xiêm. Mật thám Pháp đánh hơi và lồng lộn trước hoạt động của Ban lănh đạo Hải ngoại, trong đó vai tṛ của Lê Hồng Phong đă ảnh hưởng tạo tiếng vang lớn tại vùng đông bắc Thái Lan. Năm 1935 Lê Hồng Phong được Trung ương Đảng ta cử đi dự Đại hội đại biểu Quốc tế Cộng sản họp tại Mátxcơva và được Đại hội bầu làm Uỷ viên BCH Quốc tế CS. Cùng thời gian này Trung ương Đảng ta nhóm họp tại Ma Cao - Trung Quốc nhất trí bầu đồng chí Lê Hồng Phong làm Tổng Bí thư của Đảng.

Tháng 6.1936 tại Thái Lan, Lê Hồng Phong nối được liên lạc với đồng chí Lư tức Phùng Chí Kiên, đồng chí Lư bàn với anh cải trang thành một thương gia người Hoa mới có thể trở về nước trót lọt để tiếp tục chỉ đạo Cách mạng Việt Nam đang trong giai đoạn rút vào bí mật. Với tấm căn cước số 274495 cấp ngày 21.7.1937 mang tên La Anh, sinh năm 1902 tại Hồ Nam - Trung Quốc, sau nhiều năm bôn ba hải ngoại Lê Hồng Phong trở về Sài G̣n. Từ đó theo quy định, cứ đến 16 giờ các ngày 5, 10, 15, 20, 25, 30 hàng tháng một số đồng chí gần gũi thấy Lê Hồng Phong có mặt trên con thuyền không tên phiêu dạt trên sông Sài G̣n, bến cập là Nhà hát Chợ Lớn để gặp đại biểu Đảng CSVN tại Nam Kỳ. Bằng cách "tàng h́nh" như vậy Lê Hồng Phong đă trực tiếp chỉ đạo phong trào đấu tranh của các tổ chức Đảng tại Nam Kỳ vượt qua giai đoạn nước sôi lửa bỏng, v́ thế Lê Hồng Phong luôn bị mật thám Pháp và tay sai theo dơi lùng sục gắt gao. Tháng 12.1938 cảnh sát đặc biệt Nam Kỳ đă biết Lê Hồng Phong - Uỷ viên Ban lănh đạo Hải ngoại của Đảng CSVN đang có mặt đâu đó trên địa bàn, chúng yêu cầu cảnh sát Trung Kỳ cung cấp ảnh và các đặc điểm của Lê Hồng Phong để truy lùng ông. Sau nhiều lần huy động cả một bộ máy cảnh sát đồ sộ, chiều ngày 22.6.1939 chúng bắt được Lê Hồng Phong tại Sở Nhập cư, qua 6 tháng khảo tra nhưng không đủ chứng cứ buộc tội, Toà án Nam Kỳ buộc phải trục xuất Lê Hồng Phong ra khỏi địa bàn và chịu sự quản thúc chặt chẽ tại quê nhà. Ngày 6.2.1940 Lê Hồng Phong lại bị địch bắt và giam tại khám lớn Chí Hoà, Toà án Sài G̣n tuyên xử 5 năm tù và đày biệt giam Lê Hồng Phong tại xà lim số 2 ngục tù Côn Đảo. Sau nhiều lần bị quân thù tra tấn man rợ, trưa ngày 6.9.1942 đồng chí Lê Hồng Phong - người tù khổ sai mang số X 251 tại nhà lim số 2 Côn Đảo đă anh dũng hy sinh đang độ tuổi 40, để lại lời chào bất hủ: "Nhờ các đồng chí nói với Đảng rằng, tới giờ phút cuối cùng Lê Hồng Phong vẫn một ḷng tin tưởng ở thắng lợi vẻ vang của cách mạng!" 
 ©2003 Lao Dong All Rights Reserved - Contact us: webmaster@laodong.com.vn