Tin mới:
Đường dây nóng

 HÀ NỘI:  Tel: 04-5330305 0904110444

 TP.HCM:  Tel: 08-8230017 08-8294279

Giá cả   
 Vàng

1.165.000

 USD

16.060

 EUR

20.503

 GBP

30.163

 AUD

12.100

 VNIndex

500,82

Thời tiết 
 Hải Pḥng

24 - 32

 Hà Nội

25 - 33

 Vinh

25 - 34

 Đà Nẵng

25 - 34

 Nha Trang

25 - 34

 TPHCM

23 - 34

Chuyên đề
VĂN HOÁ

LĐ số 220 Ngày 11.08.2006 Cập nhật: 07:19:48 - 11.08.2006

Măi c̣n chói sáng vai phụ của Đào Mộng Long

Nguyễn Thị Minh Thái
Thế là ông già nghệ sĩ dáng người nhỏ thó, nét mặt tinh quái, với dáng mũi nh́n nghiêng hơi khoằm, lại hơi gồ gồ, cặp mắt sắc ẩn dưới đôi mày rậm, và cái miệng tươi rói rất hay bông đùa ấy đă về với... hư vô, đem theo vĩnh viễn cả một dây rồng rắn những vai phụ từng nhiều năm chói sáng trên sân khấu của ông...

Nghệ sĩ Nhân dân Đào
Mộng Long.
Là người không được trời cho một dáng vóc cao lớn, bắt mắt về h́nh thể sân khấu, bù lại, trời cho Đào Mộng Long cái duyên sân khấu thật tinh nhuệ, sắc bén và cái t́nh với sân khấu thật là sâu đậm. Ngược đời, Đào Mộng Long có một t́nh yêu thật lớn với các vai phụ, như bù lại sự thiệt tḥi do thân phận mong manh của các vai phụ.

Ông từng trả lời nhiều người hâm mộ, hỏi ông: Có phải diễn vai phụ dễ như trở bàn tay? "Với tôi, vai phụ rất khó, thậm chí, có thể khó hơn cả vai chính. Số phận vai phụ trên sân khấu thật ngắn ngủi, sự hiện diện chỉ trong phút chốc. Diễn vai phụ, diễn viên chỉ được phép bùng nổ sáng tạo trong một khoảng rất hạn hẹp chật chội của không gian và thời gian trên sân khấu... Tôi đă gọi vai phụ là "sự thoáng qua" trên sân khấu".

Đào Mộng Long hiểu vai phụ như vậy, đă giống như một thức ngộ biện chứng. V́ thế, h́nh như Đào Mộng Long đă dùng phần lớn cuộc đời nghệ sĩ sân khấu của ḿnh vào cuộc tranh đấu chống lại sự thoáng qua ấy của vai phụ, hoặc, ông đă cho vai phụ là một thách đố rất cần phải vượt qua!
Nhận từ đạo diễn Nguyễn Đ́nh Nghi một vai phụ, vở Âm mưu và hậu quả, biết chắc Nguyễn Đ́nh Nghi sẽ dàn dựng vở diễn theo phong cách ước lệ, không nệ thực, và biết rơ yêu cầu cách điệu của một cách diễn không tả thực, Đào Mộng Long liền nghĩ cách xử lư nhân vật ông già hát xẩm của ḿnh trên nguyên tắc: Kiệm lời, song phải thật giàu chi tiết.

Trong một màn kịch, lẽ ra phải dựng cả một đám đông ở một ngă tư đường phố ngoại vi Sài G̣n, Nguyễn Đ́nh Nghi đă đề nghị Đào Mộng Long diễn một ḿnh.

Một ḿnh Đào Mộng Long trên sàn diễn, trong quầng sáng duy nhất của cụm đèn pha. Ông xẩm đeo kính đen, mũ phớt đen, mặc quần lính rằn ri, áo vét tàng vá hai cùi tay, một bàn tay cầm đàn c̣, cất lên tiếng ca bi ai mấy câu thơ trong Lục Vân Tiên của Nguyễn Đ́nh Chiểu: Ghét đời Kiệt Trụ mê dâm/ Để cho dân chúng muôn phần lầm than... Hát xong, ông xẩm của Đào Mộng Long xếp đàn lại, ngả chiếc mũ phớt xin tiền.

Cánh tay gầy run rẩy của Đào Mộng Long đưa ra van xin người qua đường (tuỳ theo tưởng tượng): Người cao, người thấp, người đứng xa hoặc gần và trĩu xuống hoặc nhẹ tênh, tùy đồng xu nặng nhẹ, tùy thái độ người cho tiền. Có người nhẹ bỏ đồng tiền vào chiếc mũ tàng, có cánh tay ném mạnh một đồng xu thật kẻ cả, miễn cưỡng... H́nh như có cả một cánh tay bé con cẩn thận, khẽ bỏ một đồng xu bé vào chiếc mũ tàng. Người xem thấy ông xẩm của Đào Mộng Long nở nụ cười hiền, đưa cánh tay già thoa vuốt tưởng tượng mái tóc mềm của đứa bé...

Đào Mộng Long quả đă có nhiều loại vai phụ có thể để đời. Vai phụ đầu tiên trong vở Liuba của ông nhỏ đến nỗi, khi đạo diễn Nga Xôviết Vaxiliev sang dàn dựng cho Nhà hát Kịch VN từ cách đây hàng nửa thế kỷ, đă hầu như để mặc cho Đào Mộng Long tự xoay xở. Khi chứng thực cách diễn vai Siarơ của Đào Mộng Long, đă sử dụng đắc địa nguyên tắc sân khấu ước lệ của Việt Nam, đạo diễn Vaxiliev chỉ c̣n cách ôm chầm lấy người diễn viên nhỏ thó của ḿnh, kêu lên: Xin cám ơn. Ông quả là nghệ sĩ lớn. Ở sân khấu Liên Xô, chẳng ai để ư đến vai phụ này cả!

Kinh nghiệm đắt giá nhất của Đào Mộng Long cho thấy ông đúng là một nghệ sĩ đă t́m ra ch́a khóa thẩm mỹ trong việc diễn vai phụ: Đó là phải diễn cho ra nhân vật, chứ không phải diễn cho trội nhân vật. Chỉ có cảm giác mức độ mới giúp diễn viên biết dừng lại đúng độ, không bị quá đà, trượt khỏi "vị trí" vai phụ của ḿnh. Bởi v́ dù thế nào th́ vai phụ cũng không phải là vai chính.

Những vai phụ xuất sắc trong nửa thế kỷ hành nghề biểu diễn đă làm nên thương hiệu Đào Mộng Long. Và đó cũng là minh chứng hiển nhiên về một thái độ lao động nghệ thuật nghiêm túc, một t́nh yêu lớn với nghề nghiệp, coi trọng như nhau tất cả những vai kịch dù lớn bé ngắn dài.

Ông đă hành xử đẹp đẽ với các vai kịch, đúng như Xtanhixlavxki, nhà lư luận, nhà sư phạm sân khấu Nga từng tâm niệm: "Không có vai kịch nhỏ, chỉ có người diễn viên nhỏ mọn mà thôi".
Trở về   Gửi tin   Bản để in   Ư kiến bạn đọc

Kem cốm
Cổ động, quảng bá cho sự kiện APEC: Công ty tư nhân vào cuộc
Tin văn hoá ngày 15.9.2006
Nghệ sĩ Tuấn Ngọc: "Tôi như người mắc nợ khán giả quê nhà"
Muộn c̣n hơn không!
Vĩnh biệt nhạc sĩ Văn Chừng: C̣n măi, những kỷ niệm Pleiku
Phim "Chuyện của Pao" tại LHP Montreal (Canada): Thế giới dưới chân cô
Tin văn hoá ngày 14.9.2006
Có nên duy tŕ kiểu chấm ảnh "chiếu cố"?
Bức tường sụp đổ, cửa sổ lên ngôi

TIN, BÀI ĐĂ ĐƯA
Bài được đọc nhiều nhất
Tiêu điểm
 

Copyright © 2006 Lao Dong All Rights Reserved - Contact us: webmaster@laodong.com.vn