Tin mới:
Đường dây nóng

 HÀ NỘI:  Tel: 04-5330305 0904110444

 TP.HCM:  Tel: 08-8230017 08-8294279

Giá cả   
 Vàng

1.165.000

 USD

16.060

 EUR

20.503

 GBP

30.163

 AUD

12.100

 VNIndex

500,82

Thời tiết 
 Hải Pḥng

24 - 32

 Hà Nội

25 - 33

 Vinh

25 - 34

 Đà Nẵng

25 - 34

 Nha Trang

25 - 34

 TPHCM

23 - 34

Chuyên đề
Xã hội

LĐ số 75 Ngày 15.03.2004 Cập nhật: 07:23:21 - 15.03.2004

Chuyện lạ ở Hưng Yên:
9 ḍng họ nhất loạt xin... đổi họ

* Nhiều người đến tuổi trưởng thành không làm được chứng minh thư nhân dân chỉ v́ sự lộn xộn của cái họ.

Hơn 1.000 người dân thuộc 3 thôn Cẩm Khê, Bối Khê, Cẩm Bối (xă Liên Khê, Khoái Châu, Hưng Yên) đồng loạt làm đơn để xin đổi họ của ḿnh. Tất cả v́ một tục lệ đă có từ bao đời nay của người dân ở đây nên nảy sinh ra những chuyện lạ đời như một gia đ́nh có 4 người th́ mỗi người mang một họ khác nhau. Chính quyền địa phương th́ lúng túng không biết phải xử lư ra sao, và kết quả là 2 năm trở lại đây, biết bao nhiêu chuyện rắc rối đă xảy ra...

Cuộc vận động "dồn tên đổi họ"
Chồng hồ sơ xin cải chính họ
tại pḥng ông Phó Chủ tịch
xă Liên Khê.
"Chúng tôi vẫn đùa rằng nếu như Nhà nước có cuộc vận động "dồn điền đổi thửa" th́ ở làng chúng tôi lại có cuộc vận động "dồn tên đổi họ"" - anh Đỗ Tràng Sáng, nguyên cán bộ phụ trách văn hoá của xă Liên Khê mào đầu câu chuyện. "Làm sao lại có chuyện lạ này ư, các anh chị cứ nh́n đây, cả một tập dày, phải đến hàng trăm cái hồ sơ của người dân ở trong xă muốn xin đổi họ của ḿnh!", anh Sáng thủng thẳng tiếp, "số người này thuộc 9 ḍng họ đều bắt đầu bằng chữ Đỗ là Đỗ Tràng, Đỗ Văn, Đỗ Bá, Đỗ Quang, Đỗ Đ́nh, Đỗ Trí, Đỗ Đắc, Đỗ Khoa, Đỗ Trọng thuộc 3 thôn Bối Khê, Cẩm Bối, Cẩm Khê, chiếm phân nửa xă Liên Khê". Theo như giải thích của anh Sáng th́ chữ Đỗ ở đây không phải là họ mà chỉ là chữ đệm, c̣n họ chính là chữ thứ 2, ví dụ như Đỗ Tràng th́ họ chính là Tràng...

Tất cả cũng chỉ bắt nguồn từ một tục lệ có từ đời xa xưa mà các bậc trưởng lăo trong làng cũng không thể nhớ chính xác là vào thời điểm nào. Theo như ông Bá Ngọc Sử, trưởng ḍng họ Bá, qua nghiên cứu gia phả của ḍng họ th́ ông ước đoán ḍng họ Bá có từ khoảng 700 năm trước. Tuy nhiên, khi lưu lạc về đất Khoái Châu, Hưng Yên, do một nguyên nhân nào đó mà bắt buộc cụ tổ của ông phải cải họ để không bị phát hiện ra họ thật của ḿnh, chính v́ vậy mới lấy thêm chữ Đỗ đặt ra ngoài cùng làm họ. Với 8 ḍng họ c̣n lại cũng xảy ra chuyện tương tự.

Một bản hồ sơ xin
cải chính họ.
Và như vậy, có một lệ bất thành văn đối với tất cả 9 ḍng họ mang "họ đệm" là Đỗ: Nếu như sinh con trai th́ đương nhiên người con trai phải mang "họ đệm". Ví dụ: Con trai của ông Đỗ Văn Y. phải là Đỗ Văn X.. C̣n trong trường hợp sinh con gái th́ phải lấy họ thật của ḿnh. VD: Con gái ông Đỗ Văn Y. lại là Văn Thị A... Giải thích cho sự phức tạp trong cách đặt tên này, các cụ trưởng lăo trong làng đều cho rằng: "V́ ngày xưa, các cụ tính con trai là con nhà ḿnh nên nó vẫn phải giữ nguyên "họ đệm" để khỏi bị mất họ khi không may xảy ra những chuyện khó lường (có thể dẫn đến việc bị tru di tam tộc). C̣n con gái là con của người ta nên không phải quan tâm".

Theo tham khảo riêng của PV với một số nhà nghiên cứu sử học, thường th́ chuyện cải họ diễn ra khá phổ biến trong XH phong kiến trước đây, và thường v́ một số nguyên nhân như: Do phải trốn tránh triều đ́nh nên phải thay đổi họ. Do ngưỡng mộ một con người nào đó nên tất cả đều lấy chung họ của người đó, thể hiện sự tôn thờ của ḿnh. Do có công nên được vua ban cho họ mới...

Vài năm trở lại đây, hơn 1.000 khẩu thuộc 9 ḍng họ ở đây đều nhận thấy rằng việc từ lâu ḿnh vẫn phải mang họ của người khác là điều khó có thể chấp nhận được nữa và đă đến lúc phải lấy lại đúng họ tổ của ḿnh. Và từ đó, trong nửa xă dấy lên một cuộc vận động mà như anh Sáng nói vui là cuộc vận động "dồn tên đổi họ", nghĩa là tất cả cùng làm đơn để xin chính quyền thay từ họ Đỗ sang đúng họ cũ. Cuộc vận động được ḍng họ Đỗ Tràng, ḍng họ đông nhất trong 9 ḍng họ mở màn bằng một lá đơn "xin cải chính họ" gửi UBND và Sở Tư pháp tỉnh Hưng Yên vào năm 2002 đề nghị đổi lại họ Đỗ Tràng cho hơn 300 khẩu thuộc ḍng họ.

Tiếp theo đó tới ḍng họ Đỗ Bá cũng gửi đơn đề nghị đổi tên cho gần 200 khẩu thuộc ḍng họ xin lấy lại họ Bá, Đỗ Văn xin đổi sang họ Văn, Đỗ Quang xin đổi sang họ Quang... Và cứ thế, chồng hồ sơ xin cải chính họ của người dân Liên Khê cứ dày dần lên...

Những rắc rối từ... cái họ
Tuy nhiên, trong số 9 ḍng họ th́ trường hợp của ḍng họ Đỗ Tràng không xin đổi sang họ Tràng mà lại xin đổi sang họ Đoàn v́ theo giải thích của ḍng họ này, trong gia phả ghi rơ gốc của họ Tràng chính là họ Đoàn và từ mấy năm nay, những người thuộc ḍng họ Đỗ Tràng đă bắt đầu lấy lại họ Đoàn. Chính v́ vậy mới có chuyện trong cuốn sổ hộ khẩu của gia đ́nh anh Đỗ Tràng Sáng có tới 4 ḍng họ khác nhau dù tất cả đều là người ruột thịt trong nhà. Cụ thể: Hai vợ chồng anh mang hai họ khác nhau, đứa con đầu v́ là con gái nên anh phải đặt theo đúng lệ là Tràng Thị Huế. Thế nhưng, đến năm 1984, anh Sáng có thêm cậu con trai, nếu theo đúng lệ phải là Đỗ Tràng Hà nhưng v́ biết rằng họ tổ của ḿnh là Đoàn nên anh đặt luôn tên con là Đoàn Đông Hà.

Vào thời điểm trước khi có cuộc vận động "dồn tên đổi họ", việc làm chứng minh thư nhân dân cũng như các loại giấy tờ cá nhân khác của người dân thuộc 9 họ không gặp nhiều khó khăn v́ trên xă từ lâu đă biết được tục lệ này và thậm chí nhiều cán bộ trên xă cũng là người nằm trong số 9 ḍng họ đặc biệt này. Nhưng phức tạp lại nảy sinh với những trường hợp là con gái của các gia đ́nh chính sách hay TBLS khi làm hồ sơ thi ĐH không được đồng ư cộng điểm ưu tiên v́ con gái không mang đúng họ cha. Chỉ đến khi xă làm giấy xác nhận cô Tràng Thị Y. này đúng là con đẻ của ông Đỗ Tràng X. th́ mọi chuyện mới suôn sẻ.

Hoặc có những trường hợp vào học tận trong Nam nhưng khi phát hiện con gái không giống họ với bố nên phải trở về quê để làm xác nhận. Và rắc rối lại nhiều hơn kể từ sau khi lá đơn của ḍng họ Đỗ Tràng gửi lên UBND và Sở Tư pháp tỉnh Hưng Yên. Do tính chất phức tạp của vấn đề và số lượng người quá đông nên trên tỉnh chưa có ư kiến ngay và gửi công văn lên Bộ Tư pháp xin chỉ đạo. Trong công văn số 2727/TP- HT ngày 24.11.2003 của Bộ Tư Pháp trả lời Sở Tư pháp Hưng Yên khẳng định: "Do việc cải chính họ trong trường hợp này có liên quan đến cả ḍng họ, mặt khác trong 1 xă lại có nhiều ḍng họ xin cải chính lại họ nên việc giải quyết các yêu cầu nói trên phải được tiến hành hết sức thận trọng... Đề nghị Sở Tư pháp Hưng Yên tổ chức cuộc điều tra, khảo sát tại địa phương với sự tham gia của các cơ quan công an, văn hoá, thông tin"...

Nhưng, kể từ thời điểm các ḍng họ gửi đơn xin cải chính lại họ được gửi lên tỉnh, việc làm CMTND của những người đến tuổi trưởng thành cũng bị ách lại chờ khi nào có trả lời chính thức từ phía tỉnh. Ông Tường Hữu Hảo, Phó Chủ tịch xă Liên Khê thừa nhận: "Đây chính là điều chúng tôi lo nhất v́ hiện nay trong xă có khoảng 300 cháu gái trong diện phải thay đổi họ, trong đó có khá nhiều cháu đến tuổi thi ĐH và cần phải có CMTND. Năm ngoái đă có 7 trường hợp các cháu gái v́ không làm được CMTND nên không thể tham gia kỳ thi ĐH. C̣n năm nay, con số này lên tới khoảng 30 cháu. Chúng tôi không muốn để các cháu lại lỡ kỳ thi lần nữa".

Ông Hảo cũng cho biết thêm: "Vừa qua, Sở Tư pháp tỉnh cũng đă thí điểm cho 2 cháu được cải chính lại họ theo cách đổi sang họ Đỗ cho giống với bố và có lẽ đây cũng là quan điểm của tỉnh về việc xin cải chính họ của 9 ḍng họ".

Tuy nhiên, hướng giải quyết này có vẻ như không thật được sự đồng t́nh, ủng hộ của người dân. Qua trao đổi với một số vị trưởng họ lớn trong số 9 ḍng họ muốn cải chính lại họ, hầu hết chúng tôi đều ghi nhận được quan điểm rằng việc bị mất họ gốc từ hàng trăm năm nay đă đến lúc phải kết thúc và giờ đây người dân phải được mang đúng họ của tổ tiên ḿnh chứ không phải là cái họ Đỗ xa lạ kia. Kiều Minh

Trở về   Gửi tin   Bản để in   Ư kiến bạn đọc

Thông báo về việc chuyển đổi hệ thống của Lao Động Điện tử
Người thợ ḷ ham học
Vụ "tiêu cực thi cử ngay sát pḥng bộ trưởng GDĐT": Sau 3 ngày, bộ trưởng mới được biết!
Trả lại hồ sơ vụ án chạy quota dệt may và vụ án tiêu cực ở TCty HUD
Chậm GPMB hơn 4 năm tuyến đường ven sông Tô Lịch: Do mất... mốc giới
Nhà trọ sinh viên giá... không sinh viên
V̉NG THÀNH PHỐ NGÀY 15.9
ĐƯỜNG DÂY NÓNG NGÀY 15.9
Cảnh giác với nhiều tin nhắn lừa đảo
Tuyệt thực 5 ngày v́ bị bắt không rơ lư do

TIN, BÀI ĐĂ ĐƯA
Bài được đọc nhiều nhất



Góc tuyển sinh
Tiêu điểm
 

Copyright © 2006 Lao Dong All Rights Reserved - Contact us: webmaster@laodong.com.vn