|
)
|
Trong máy tính xách tay của ông bao giờ
cũng có hình ảnh của gia đình. |
Thưa Đại sứ, ông làm Đại sứ cho Liên minh Châu Âu trong vòng bao nhiêu năm và nguyên tắc làm việc của ông như thế nào?
- Tôi đã đàm phán 82 hiệp định song phương và đa phương trong vòng 35 năm phục vụ tại Liên minh Châu Âu. Đàm phán trên quy mô toàn cầu với người Mỹ, người Trung Quốc về café, cacao, caosu, vải và cả những hiệp định đa phương như GATT, WTO... Nhưng cách thức đàm phán của tôi khá đặc biệt: Coi phía bên kia như những đối tác hay bạn bè chứ không phải là đối thủ. Tôi có thể giành phần thắng với tỷ lệ 51% chứ không hơn. Tại sao? Bởi nếu đối tác của tôi nhận thấy phần tối thiểu mà họ được, họ sẽ không thực thi hiệp định. Khi đàm phán, bạn phải tìm thấy trạng thái hoà hợp với mọi người và điều đó sẽ giúp cho việc áp dụng hiệp định dễ dàng hơn. Khi đàm phán tôi cố tìm hiểu đối tác của mình: Môi trường, nhu cầu, hiểu biết và tại sao họ lại đàm phán. Cuộc đàm phán không bao giờ chỉ là phần đóng góp của kẻ mạnh, như thế bản hiệp định sẽ không ra gì. Bằng chứng là sau Đại chiến thế giới lần thứ nhất, việc ký kết hoà ước Versaille lại dẫn đến một cuộc chiến tranh khác. Tôi đã đàm phán 82 hiệp định, nhưng không một hiệp định, nào bị từ chối.
Nhưng tại sao ông không nhích thêm 1% nữa?
- Vì cái đích cuối cùng mọi người là đều tìm thấy cái lợi cho mình. Khi có 51%, tức là mình đã hơn người ta được 2% rồi. Thậm chí, đôi khi tôi còn nắm được hồ sơ của các đối tác rõ hơn cả họ. Tôi đã phải nói với họ: ¿Bạn thân mến, bạn có một chỗ nhầm đấy¿. Thường thì người Mỹ hay bị nhầm với những con số thống kê. Người ta cứ nghĩ rằng người Mỹ là rất mạnh, nhưng thực sự họ cũng rất dễ bị tổn thương. Liên minh Châu Âu đã giữ tôi ở vị trí nhà thương thuyết cho tổ chức trong khoảng thời gian 20 năm. Có lẽ tôi là vị Đại sứ Châu Âu duy nhất đảm nhận trọng trách này ở Geneva trong 17 năm liên tiếp. Họ không muốn kiếm người khác thay thế, vì tôi thương thuyết cho lợi ích của Châu Âu cũng như vì lợi ích của các đối tác.
Nguồn gốc Việt Nam có giúp ông trên cương vị này không?
- Thông thường một nhiệm kỳ Đại sứ Châu Âu chỉ kéo dài 5 năm. Mỗi khi tôi ngồi vào bàn đàm phán luôn có sự đồng thuận ủng hộ tôi từ phía sau. Sự đồng thuận theo kiểu Việt Nam tôi đã biết và giá mà có sự đồng thuận kiểu như vậy, thì công việc đã dễ dàng hơn. Đằng này ở thời kỳ tôi còn làm việc, phía sau tôi là 12 nước thành viên của Liên minh Châu Âu với nhiều tình huống khác nhau. Tôi gọi họ là bà mẹ vợ. Mặc dù rất khó tính nhưng bà ấy vẫn để tôi tiến hành các cuộc đàm phán.
Hiện nay phương Tây cứ áp đặt mô hình dân chủ của mình cho các nước đang phát triển. Ông có nguồn gốc từ một nước phát triển, lại từng sống ở phương Tây, quan điểm của ông về vấn đề này như thế nào?
- Người ta đã quên mất nghĩa gốc của từ dân chủ và người ta cứ nghĩ rằng chỉ thứ dân chủ nghị viện ở phương Tây. Dân chủ phải là mô hình phản ánh của mỗi một xã hội và nền văn hoá của xã hội ấy. Dân chủ là niềm hạnh phúc hay sự thoả mãn; là sự thịnh vượng kinh tế hay một mức sống tối thiểu được đảm bảo trong dân chúng. Tôi phản đối việc du nhập mô hình dân chủ Mỹ. Người Mỹ đã xuất khẩu được dân chủ sang Nhật Bản. Tôi chỉ trích điều này và cho rằng thứ dân chủ đó không được bắt nguồn từ cội rễ văn hoá Nhật Bản. Dân chủ không có nghĩa là nghèo. Thế mà dân chủ Mỹ hay dân chủ Châu Âu tưởng là họ có thể cứu vớt những người khác, xuất khẩu thứ dân chủ này tới các nước khác. Điều này có nghĩa là họ xuất khẩu cả dân chủ lẫn đói nghèo sang các nước khác.
Ông có vẻ cách biệt với nông thôn. Nhưng vẫn xin ông cho biết đôi nét về một chính sách hợp lý đối với nông thôn.
- ở nhà quê, người ta học được nhiều điều hơn so với những thứ có trong sách vở: học cách kiên nhẫn, quan sát, tự vệ, sáng tạo và sản sinh. Việt Nam đã thực thi chính sách phát triển nông thôn ngay từ đầu và đã không lãng quên điều này. Thái độ của Việt Nam là không kỳ thị nông thôn, bởi ở nông thôn cũng phải và đã có điện nước, phương tiện liên lạc... Chính nhờ có nông thôn mà quá trình phát triển được cân bằng hơn. Không có sự phát triển ở nông thôn, người ta sẽ ra thành phố tìm việc. Khi đó sẽ có rất nhiều người thất nghiệp, nhiều người được trả công rẻ mạt và sẽ có sự chống đối trong những thành phố đầy ô nhiễm. Do vậy cần phải làm ngay từ đầu và sẽ không bao giờ muộn nếu tiếp tục chú trọng hơn tới nông thôn bằng cách coi đó như ưu tiên hàng đầu. Theo tôi nông thôn không nên tăng trưởng mạnh (một cách thái quá, duy ý chí) nhưng phải có sự phân chia đồng đều ở khu vực trên toàn lãnh thổ còn hơn là tập trung tăng trưởng trong lĩnh vực công nghiệp đô thị.
Mọi người đều đang nói đến việc dành ưu tiên cho nông thôn. Từ kinh nghiệm toàn cầu, theo ông đó là những ưu tiên gì?
- Chuyển đổi nông thôn, hiện đại hoá nông thôn, cải thiện điều kiện sống của người nông dân. Nông nghiệp hiện đã xuất khẩu gạo, càphê, các sản phẩm nông nghiệp khác: như hải sản, trái cây... và có thể tạo ra giá trị thặng dư. Có ngành nào của nông nghiệp tận dụng được sự phát triển của công nghiệp tin học không? Có, đó chính là ngành công nghiệp thực phẩm. Duy trì sự phát triển của nông thôn trong khi thêm vào đó quá trình phát triển của ngành công nghiệp thực phẩm. Những công ty hùng mạnh nhất như Netsle, Danon đều làm như vậy. Mới đây, Phó Thủ tướng Nguyễn Công Tạn nói với tôi rằng ông đang tiến hành quá trình tái trồng rừng ở Việt Nam. Nhưng ông nói: ¿Tôi phải làm thế nào khi mà tôi cứ trồng rừng còn người dân cứ chặt gỗ để nấu ăn? Hãy tìm tiền để tôi có thể thực hiện một dự án thí điểm về năng lượng xoay chiều để người miền núi không chặt gỗ nữa¿. Tôi nói với ông tôi sẽ tìm tiền cho dự án ấy, nhưng người dân miền núi không thể hưởng trọn vẹn số tiền này. Bởi khi họ đã có năng lượng để nấu ăn rồi thì họ phải làm việc để hoàn trả lại số tiền đã đầu tư. Họ không nên chỉ nhận sự trợ giúp từ phía nhà nước và luôn đòi hỏi sự hào hiệp từ phía người khác. Sau khi đã nhận sự giúp đỡ cần phải làm việc cho chính bản thân mình và cho cả người khác. Một công thức có vẻ như rất sáo: hãy tự giúp mình và trời sẽ giúp.
Ông đã tự giúp mình chưa?
- Trước kia tôi tự giúp mình nhiều. Sau này vợ con tôi giúp tôi. Đó chính là trời giúp.
- Xin cảm ơn Đại sứ.
|
Tên thật: Trần Văn Thình
Sinh ngày: 5.2.1929 tại Bình Đức
Quốc tịch: Pháp
Gia đình: Có vợ và hai con (một trai, một gái)
Tốt nghiệp Viện Nghiên cứu chính trị thuộc Đại học Tổng hợp Paris, Tiến sĩ Luật và Kinh tế ĐHTH Paris.
Nguyên cố vấn cho Bộ trưởng Kinh tế, Tài chính và Ngân sách Pháp André Philippe
Quan chức của Uỷ ban Châu Âu từ năm 1961-1994
Từ 1979-1994: Trưởng Phái đoàn Thường trực của Châu Âu tại Các tổ chức Quốc tế ở Geneva, người thay mặt Liên minh Châu Âu và 12 thành viên của Liên minh tại vòng đàm phán của Uruguay GATT.
Từ 1994: Cố vấn đặc biệt của Sir Leon Brittan, Phó Chủ tịch Uỷ ban Châu Âu.
Được tặng thưởng nhiều Huân chương cao quý của Pháp, Brazil, Côte d¿Ivoire, Thái Lan... |
