Bà Tâm Đan phân tích: Việc TPHCM chủ trương cho HS theo ban cơ bản tự chọn nâng cao các khối A,B,C,D nhưng vẫn giảng dạy theo SGK thuộc ban cơ bản, có thể dẫn đến việc thực hiện sai lệch với chủ trương của Nhà nước là phân chia ba ban chính: Tự nhiên, xã hội và cơ bản.

Nhà giáo Nguyễn Đức Thuần lên tiếng: Cần phải xem lại phân ban - phân ban để hướng nghiệp hay chủ yếu hướng HS tập trung vào ĐH,CĐ - "con đường" này vốn đã gây tốn kém và lắm tiêu cực trong thi cử?

Phó Giám đốc Sở GDĐT Hải Phòng Đỗ Thế Hùng cho biết: Khó khăn nhất hiện nay là các trường không đủ điều kiện đáp ứng tất cả các chủ đề tự chọn của HS. Trên cơ sở điều kiện hiện có, các trường chỉ đáp ứng một phần yêu cầu tự chọn của HS, chủ yếu ba môn nâng cao phù hợp với chọn khối thi đại học.

GS-TS-NGND Võ Tòng Xuân - Hiệu trưởng ĐH An Giang - nêu quan điểm: Muốn chiến lược này đạt những mục tiêu đã đề ra, hệ thống giáo dục phải có đủ GV chuyên môn, có đủ phòng học và trang thiết bị, và quan trọng nhất là phải được thực hiện rất đồng bộ từ cái nền tiểu học.

Qua những sự kiện thực tế đã được công khai về tình trạng tiêu cực trong giáo dục phổ thông, đặc biệt là tình trạng HS "ngồi nhầm" lớp sẽ gặp khó khăn trong phân ban.

Một vấn đề khó khăn cho các trường là số HS chọn ban KHXH rất ít, làm cho ban giám hiệu lúng túng trong việc bố trí lớp học và GV. Theo báo cáo của Vụ GD phổ thông của Bộ GDĐT thì đến thời điểm này, chỉ có 6,5% số học sinh chọn ban KHXH, so với 20% chọn ban KHTN. Đại bộ phận (73,5%) theo ban cơ bản.

Chương trình là "giảm tải" hay "tăng tốc"?

Đó là ý kiến của hầu hết các GV sau khi tiếp cận với chương trình mới. Hiệu trưởng Trường THPT Phú Nhuận nhận xét: Hiện còn không ít những chỗ "chênh" nhau trong chuyên môn. Theo kế hoạch, chương trình môn toán có 3 chương, thời lượng được chia là 5 tiết/tuần. Song sách phân ban lại gồm 4 chương và thời lượng lại chỉ có 3 tiết. Như vậy, thử hỏi chương trình mới nặng hơn hay giảm tải cho cả HS cũng như GV?

Thầy Nguyễn Anh Khoa - Trường THPT An Nhơn Tây - cho rằng: Chương trình mới kiến thức phong phú hơn, nhưng thời lượng lại giảm xuống. Như vậy khác nào tạo điều kiện cho nhà trường và giáo viên dạy thêm ngoài giờ?

Hiệu trưởng trường Trần Khai Nguyên đồng tình: Nếu xét riêng về nội dung, chương trình mới có nhiều điểm hay và phong phú hơn. Song thời lượng chia lại không hợp lý. Như vậy khác nào đánh đố GV. Với những môn học khó, thời lượng ít thì không biết phải dạy kiểu nào: Dạy cho HS hiểu hay dạy cho hết chương trình?

Hiệu trưởng Trường THPT Ngô Quyền (Hải Phòng) cho biết, đây là lần thứ hai trường thực hiện phân ban (trước đó trường được bộ thí điểm PB năm 1993), nhưng triển khai vẫn lúng túng. Ví dụ trong chương trình ngoài các tiết học ngoài giờ bắt buộc phải hoàn thành trong khi thời gian học chính khoá đã là quá nặng. Cơ sở vật chất để đáp ứng cho các môn học này cũng chưa đảm bảo.

Điều khó nữa, trong quy định của chương trình phân ban là việc không xác định rõ môn học tự chọn, nên có trường cho tăng tiết vào chính khoá, có trường xét vào tiết học ngoại khoá. Chương trình mới nên một số môn giảm lượng kiến thức, có môn tăng lên, do vậy việc điều chỉnh GV đứng lớp cũng là một khó khăn lớn, trong khi trường không được tăng chỉ tiêu biên chế. Nhiều GV sẽ phải tăng tiết dạy, kinh phí trả cho những giờ dạy ngoài giờ sẽ tăng lên.

Trình độ giáo viên không đáp ứng yêu cầu: Lỗi tại ai?

Theo thống kê: Có 15-20% số GV không đảm đương được các yêu cầu của chủ trương đổi mới phương pháp giảng dạy mà Sở GDĐT TPHCM vừa công bố.

Nhận định nguyên nhân của tỉ lệ này, thầy Võ Anh Dũng - Phó Hiệu trưởng Trường chuyên Lê Hồng Phong - cho rằng: Sau khi đã tập huấn mà đội ngũ GV vẫn không đáp ứng được yêu cầu đổi mới, thì cần xem lại việc chuẩn hoá trình độ GV của ngành giáo dục hiện nay? Việc chuẩn hoá của ngành có thực chất không? Nếu chỉ qua một tuần tập huấn mà lại đánh giá là khoảng 15-20% số GV không đáp ứng được chuyên môn thì tôi cho rằng cần xem lại phần đánh giá...

Theo ý kiến nhiều GV thì thời gian tập huấn cho GV không thể vội vàng như vừa qua, GV có nắm vững vấn đề thì mới truyền đạt cho HS tốt được. Đó là chưa nói đến tình trạng tập huấn "chay", không đủ sách...

Lấy cũ dạy mới!

Đó là điều tất yếu mà các GV dạy chương trình PB ở ĐBSCL phải thực hiện, khi đồ dùng dạy học và việc đính chính những sai sót của SGK chưa được đưa đến tay GV. Trước tình hình này, các sở GDĐT: Cần Thơ, An Giang, Vĩnh Long chữa cháy bằng cách khuyến khích GV sáng tạo đồ dùng dạy học, thành lập hội đồng bộ môn tự rà soát và hiệu đính nội dung SGK... với phương châm tự cứu mình trước khi được bộ hỗ trợ.

Ông Nguyễn Quý Đôn - Phó GĐ Sở GDĐT TP.Cần Thơ - cho biết: "Chúng tôi vận động GV linh hoạt sử dụng các thiết bị sẵn có trước đây và chủ động sáng tạo đồ dùng dạy học trong khả năng có thể với quyết tâm chống bệnh dạy chay - học chay". Tuy nhiên, không phải lúc nào cũng đáp ứng được nhu cầu.

TS Hồ Việt Hiệp - GĐ Sở GDĐT An Giang - cho biết: "Lấy cái cũ để dạy cho cái mới thì khó lòng có được chất lượng". Trong khi đó, đối với một số tỉnh còn khó khăn như Hậu Giang, Sóc Trăng, Trà Vinh..., việc tận dụng đồ dùng dạy học cũ lại càng khó, vì số lượng quá ít. Điều này gây không ít khó khăn cho GV đứng lớp. Những sai sót về nội dung của SGK khiến cho cả GV lẫn HS đều cảm thấy rất khó để truyền đạt và tiếp thu. 
 
Nhóm PVTS