Tin mới:
Đường dây nóng

 HÀ NỘI:  Tel: 04-5330305 0904110444

 TP.HCM:  Tel: 08-8230017 08-8294279

Giá cả   
 Vàng

1.165.000

 USD

16.060

 EUR

20.503

 GBP

30.163

 AUD

12.100

 VNIndex

500,82

Thời tiết 
 Hải Pḥng

24 - 32

 Hà Nội

25 - 33

 Vinh

25 - 34

 Đà Nẵng

25 - 34

 Nha Trang

25 - 34

 TPHCM

23 - 34

Chuyên đề
Xã hội

LĐ số 342 Ngày 11.12.2005 Cập nhật: 08:30:52 - 11.12.2005

Giáo sư Cao Huy Thuần:
Trừ lạm quyền để chống tham nhũng

Nhật Lệ
Sau khi đọc bài tham luận "Vạn đại dung thân" của Giáo sư Cao Huy Thuần tại hội thảo"Tiếp tục đổi mới kinh tế và xă hội để phát triển"do các trí thức Việt kiều tổ chức tại Đà Nẵng, một ư nghĩ thôi thúc tôi  phải gặp cho được con người này. Bởi qua bài viết, tôi quư trọng ông ở chỗ, nói đến chính kiến th́ luôn đi đôi với những luận chứng khoa học, và sự độc lập trong tư duy dù ở bất cứ nơi nào, vượt qua mọi rào cản định kiến chính là phẩm chất quư báu của người trí thức sống xa Tổ quốc này.

Giáo sư Cao Huy Thuần.
´
Thưa, khi ông viết "Dân chủ là xu thế hiện nay không cưỡng lại được", ông có nghĩ dân chủ là sản phẩm của phương Tây?


- Dân chủ là xu thế không cưỡng lại được, không phải v́ đó là sản phẩm đến từ Mỹ, từ phương Tây, hoặc từ quốc gia nào đó (như có người nghĩ vậy), mà v́ đó là nhu cầu căn bản đến từ người dân, nghĩa là từ bên trong. Tôi nói thêm : Đây không phải là nhu cầu bức xúc của một thiểu số có học hay là trí thức; người dân nào cũng cảm thấy như vậy.

Tại sao ư? Tại v́ người dân ở đâu cũng có liên hệ với chính quyền, và quyền hành th́ bàng bạc khắp nơi, từ thị thành đến thôn xóm, hễ có chức th́ có quyền, và có quyền th́ rất dễ lạm quyền. Mục đích của dân chủ không phải là để đối kháng với quyền lực, mục đích của dân chủ là để tránh lạm quyền. Tránh lạm quyền là vừa để giúp người dân, vừa để giúp cả chính quyền. Bởi v́ một chính quyền không lạm dụng quyền lực là một chính quyền tốt. Một chính quyền tốt th́ dân ủng hộ. Đừng cần đặt vấn đề dân chủ đến từ phương trời nào, sự lạm dụng đến từ trong bản chất của quyền hành.

´ Nhưng tại sao ông nói đó là xu thế hiện nay?

- Bởi v́ ngày trước, lạm quyền không tạo ra cái cớ để bên ngoài xía vào can thiệp. Bên ngoài xía vào th́ thời nào cũng có, và hễ muốn xía vào th́ tạo ra cớ để biện minh cho các hành động ngang ngược của họ. Nhưng khác nhau là ở chỗ, ngày nay họ tạo ra được như là "tính chính đáng" cho hành động can thiệp của ḿnh. "Tính chính đáng" đó lại càng ngày càng đi vào tập tục quốc tế, và ngay cả nước nạn nhân của can thiệp cũng khó thể bác bỏ trên nguyên tắc. Nói cách khác, xu thế của thời đại bây giờ là bên ngoài thường viện ra cái gọi là "tính chính đáng" để chính đáng hoá một hành động mang tính bá quyền. Bản chất của mọi hành động "can thiệp về nhân quyền" là như vậy.

´ Và xu thế đó là không cưỡng được?

- Không có ǵ cưỡng được khi xu thế ở bên ngoài dựa vào xu thế tự nhiên ở bên trong. Một bên là tấn công, một bên là chống đỡ. Vấn đề nhức nhối là: Tại sao phải đặt ḿnh vào thế ngược, thế mất, thế chống đỡ, thế thụ động? Tại sao không quật cường lên biến thủ thành công? Cách duy nhất để đánh cho bọn can thiệp cụt gị là không cho nó có đất đứng, tức tạo cơ chế tránh lạm quyền.

´ Chính quyền ở nhiều nước Châu Á đă thành công trong việc đem lại phồn thịnh về kinh tế, kết quả tích cực đó có thể là những mô h́nh để tham khảo?

- Câu trả lời nằm ngay trong thực tế. Hàn Quốc, Singapore, Malaysia, Thái Lan là những chính thể mà nhà báo muốn nói tới. Tất cả những nước đó đều đă đi lên, đang đi lên, hoặc có dấu hiệu đi lên. Họ chủ động đi lên, cho nên đi lên có trật tự. Singapore là nước có chính thể được gọi là "cứng rắn". Nhưng họ đang làm ǵ? Họ luôn luôn sửa đổi, chấn chỉnh để tránh lạm quyền. Đó là nước ít tham nhũng nhất. Bị động như Indonesia th́ chúng ta đă thấy hậu quả mà họ đang phải gánh chịu.

´ Có phải ông cho rằng mọi lư thuyết của phương Tây cũng nằm trong "túi khôn" của Nguyễn Trăi: "Việc nhân nghĩa cốt ở yên dân; quân điếu phạt trước lo trừ bạo"?

- Đứng về mặt triết lư mà nói, tôi cho "nhân nghĩa" có vị trí cao hơn các khái niệm ứng xử khác. Phương Đông có một quan niệm về nhân nghĩa rất cao, chỉ tiếc là thiếu lư thuyết gia để khai triển và áp dụng quan niệm đó vào thực tế chính trị. Phương Tây th́ đă triển khai quan niệm nhân quyền từ mấy thế kỷ rồi. Về văn hoá, ta thường bị động là v́ vậy. Nhưng Nguyễn Trăi vừa rất cao, vừa rất thực tế. Ông áp dụng khái niệm nhân nghĩa vào đời sống chính trị, xă hội: Chủ yếu của nhân nghĩa là "yên dân". Ông đặt dân lên cao nhất, làm đối tượng của chính trị. Và ông nhắm đúng nhu cầu của dân: Yên lành, yên vui, yên ổn. Đói, chắc chắn là không yên. Rét, cũng không yên. Trộm cướp, loạn lạc, cũng không yên. Tất nhiên tham nhũng lại càng không yên. Tham nhũng th́ không ai "yên" cả, kể cả người tham nhũng.

Tôi đố những người tham nhũng tránh được bất an trong ḷng. "Điếu phạt" là "điếu dân phạt tội" - thăm dân, đánh kẻ có tội. Cũng dân là cao nhất! Và kẻ thù của dân là ai? Là "bạo". "Bạo" là hiểm nguy gần nhất, vây quanh người dân, biểu hiện của nó là lạm quyền. "Trừ bạo" cũng là trừ lạm quyền. Tạo được cơ chế trừ lạm quyền th́ mới hết tham nhũng.

´ V́ sao ông cho rằng: Nhân quyền không nên và không phải là vấn đề huư kỵ nữa, v́ Việt Nam là nước có chính quyền vững chắc?

- Việt Nam có một lợi thế văn hoá, xă hội hiếm có: Không có một thế lực tôn giáo cực đoan; bản chất tôn giáo của đại đa số dân chúng là hiền hoà, không nhuốm màu sắc hay tham vọng chính trị. Không cần nói đến các nước Arab hay một số quốc gia Hồi giáo khác, trong đó, tôn giáo luôn đặt ra "vấn đề" cho chính quyền, chỉ nh́n quanh ta cũng thấy ta là may mắn: Indonesia, Philippines, Sri Lanka, và gần đây nhất, Thái Lan, cứ măi hoài  gian nan với hiểm họa ly khai gắn liền với tôn giáo cực đoan. Vừa thừa hưởng tính chính đáng lịch sử, vừa thừa hưởng một gia tài văn hoá, xă hội hoà thuận, chính quyền Việt Nam hiện tại vững như bàn thạch và xứng đáng ở vị thế lănh đạo.

Chính vị thế vững vàng đó, lại được hỗ trợ thêm nhờ kết quả kinh tế khả quan, cho phép chính quyền Việt Nam không sợ bất cứ một âm mưu nào ngụy trang dưới h́nh thức đ̣i hỏi nhân quyền, dân chủ. Chính quyền Việt Nam đủ sáng suốt và vững chắc để thấy đâu là giả, đâu là thật, đâu là âm binh, đâu là ruột thịt; và cũng đủ sáng suốt và vững chắc để thấy rằng, cũng như các nước văn minh đang đi lên chung quanh, phải chủ động nắm xu thế dân chủ để bước đi cái bước đầu tiên có tính quyết định. Chính quyền các nước khác luôn luôn sợ mất quyền. 

Ở Việt Nam, không có chuyện mất quyền! Chỉ có một chuyện mà ai cũng nên sợ, nên đề pḥng, dù ở cương vị nào: Quyền hành thoái hoá. Quyền hành thoái hoá vừa là một khía cạnh vừa là hậu quả của sự lạm quyền. Trong lịch sử trước đây, ở nhiều quốc gia, sự lạm quyền đă đưa đến thoái hoá quyền hành, và sự thoái hoá quyền hành đă đưa đến rối ren.

´ Theo ông, đâu là bước đi đầu tiên mà ông nói là có "tính quyết định"?

- Trong lịch sử, mọi sự thay đổi chỉ có thể đến từ một trong hai phía: hoặc từ dưới lên, hoặc từ trên xuống. Từ dưới lên là cách mạng. Từ trên xuống là cải tổ. Tất nhiên, ai cũng biết: Có sức ép từ dưới lên th́ mới có quyết định từ trên xuống. Chưa kể sức ép từ bên ngoài. Nhưng tôi muốn lạc quan đặt tin tưởng ở cải tổ từ trên xuống v́ ư thức được sự cần thiết. Trong giả thuyết lạc quan đó, bước đi đầu tiên hiển nhiên là ư muốn thực sự đến từ bên trên. Chừng nào chưa thấy ư muốn đó xuất hiện, mọi bàn luận chỉ là viển vông. Ư muốn đó, được ví như vụ nổ Big Bang. Chúng ta đă có một Big Bang như vậy về kinh tế hồi 1986.

GS Thuần viết nhiều cuốn sách về đủ các ngành: Lịch sử, chính trị, luật pháp, tôn giáo, triết học và văn chương. Không những thế, ông là người phân tích nhạc của Trịnh Công Sơn rất hay. Nhưng ông lại bảo, thích nhất vẫn là "viết thư t́nh", từ trẻ đến già. "Tất cả những ǵ tôi viết bằng tiếng Việt đều là thư t́nh gởi cho quê hương tôi". Những "bức thư t́nh" của ông chính là những tri thức thâm sâu, những ư nghĩ chân thành để mong được đất nước đón nhận... Mới đây nhất, cuốn "Từ Đông sang Tây" do ông cùng 3 tác giả khác chủ biên, với sự góp sức của gần 30 tác giả, là những đóng góp có giá trị lớn. Cuốn sách được dư luận trong nước quan tâm, được xem như "một bó hoa" dâng Tổ quốc. Và GS  hóm hỉnh: "Công việc của trí thức cũng thơm. Mùi thơm toát ra từ tim chúng tôi đấy!".

Bảo vệ luận án tiến sĩ tại Đại học Paris đầu năm 1969, ông Cao Huy Thuần hiện là Giáo sư Đại học Amiens, từng là giám đốc Trung tâm nghiên cứu về Liên hiệp Châu Âu tại đại học này. Ông đă  in rất nhiều tác phẩm bằng tiếng Pháp về khoa học chính trị và quan hệ quốc tế. Sách của ông xuất bản ở trong nước gồm: "Giáo sĩ thừa sai và chính sách thuộc địa của Pháp tại Việt Nam, 1857-1914" (NXB Tôn Giáo, 2002), "Thượng Đế, Thiên Nhiên, Người, Tôi và Ta - Triết lư luật và tư tưởng Phật giáo" (NXB TPHCM, 2000), "Nắng và Hoa" (NXB Tôn Giáo, 2003), "Tôn giáo và xă hội hiện đại" (sắp xuất bản), "Từ Đông sang Tây" (chủ biên cùng với Nguyễn Tùng, Trần Hải Hạc, Vĩnh Sính - NXB Đà Nẵng, 2005). 

Trở về   Gửi tin   Bản để in   Ư kiến bạn đọc

Thông báo về việc chuyển đổi hệ thống của Lao Động Điện tử
Người thợ ḷ ham học
Vụ "tiêu cực thi cử ngay sát pḥng bộ trưởng GDĐT": Sau 3 ngày, bộ trưởng mới được biết!
Trả lại hồ sơ vụ án chạy quota dệt may và vụ án tiêu cực ở TCty HUD
Chậm GPMB hơn 4 năm tuyến đường ven sông Tô Lịch: Do mất... mốc giới
Nhà trọ sinh viên giá... không sinh viên
V̉NG THÀNH PHỐ NGÀY 15.9
ĐƯỜNG DÂY NÓNG NGÀY 15.9
Cảnh giác với nhiều tin nhắn lừa đảo
Tuyệt thực 5 ngày v́ bị bắt không rơ lư do

TIN, BÀI ĐĂ ĐƯA
Bài được đọc nhiều nhất



Góc tuyển sinh
Tiêu điểm
 

Copyright © 2006 Lao Dong All Rights Reserved - Contact us: webmaster@laodong.com.vn