Kỳ kiểm tra giữa học kỳ (KTGK) theo đề chung của phòng GD-ĐT đã được thực hiện từ rất nhiều năm nay ở các trường tiểu học, THCS trên địa bàn TP.HCM. Thế nhưng càng ngày kỳ kiểm tra này càng đi chệch hướng so với mục đích ban đầu. Không những thế nó còn bộc lộ nhiều khiếm khuyết: tăng tải, tăng áp lực học hành, thi cử không chỉ đối với HS mà cả đối với giáo viên.

Áp lực ngang với thi tốt nghiệp
Đa số các trường THCS hiện nay đều tổ chức KTGK như một kỳ thi tốt nghiệp: phân chia HS toàn khối theo thứ tự ABC, đánh số báo danh, cắt phách, ráp phách bài thi, mỗi phòng thi không quá 25 HS , hoán đổi giám thị giữa các khối lớp, sử dụng đề chung của phòng GD-ĐT...

Hiệu phó một trường THCS ở Q.Bình Thạnh cho biết: ¿Trường tôi sĩ số HS quá đông lại thiếu phòng học nên dù có bỏ ra ba ngày chỉ để KTGK cũng không thể phân chia 25 em/phòng thi. Vì thế, chỉ có thể thực hiện ¿như thi tốt nghiệp¿ đối với khối 9. Các khối lớp khác tuy không chia phòng kiểm tra nhưng tất cả qui định khác của KTGK đều phải tuân thủ¿.

¿Cứ mỗi lần KTGK, ban giám hiệu chúng tôi rất đau đầu. Nề nếp nhà trường bị xáo trộn, mọi hoạt động dạy và học bị ngừng trệ 2-3 ngày. Sau đó, để theo kịp chương trình như phân phối của Bộ GD-ĐT, chúng tôi phải sắp lịch cho HS học bù vào tiết 4, 5 thậm chí tiết 6 do phải phụ thuộc thời gian của giáo viên (GV)¿, đó là những bức xúc trùng hợp nhau đến không ngờ của ban giám hiệu các trường. Và trước khi KTGK, GV cũng vất vả không kém.

Chị T. - GV môn toán ở Q.11 cho biết: ¿Chúng tôi phải chạy bài cho kịp với phần nội dung Phòng GD-ĐT qui định để dành thời gian ôn tập cho HS. Mặc dù điểm KTGK chỉ có giá trị như kiểm tra một tiết (hệ số 2) nhưng GV vẫn phải soạn đề cương, vẫn phải dò bài HS. Kết quả KTGK được thống kê, đưa lên Phòng GD-ĐT đánh giá, có ai muốn HS của mình bị điểm thấp!¿.

Có lẽ HS mới là người khổ nhất. Tâm sự của một người mẹ có con học lớp 8: ¿Trước khi bước vào KTGK chính thức, con tôi phải ¿kiểm tra thử¿ với năm môn chính: văn, toán, Anh văn, lý, hóa. Thằng bé học ngày học đêm, hai buổi sáng - chiều ở trường, tối về nhà vệ sinh cá nhân, ăn cơm xong nó ngồi ngay vào bàn học. Bố mẹ hay em gái có hỏi chuyện là gắt gỏng: ¿Thôi để yên cho con học, cứ phải trả lời mất thời gian!¿. Tôi thấy HS bây giờ sao khổ quá, học đến mức không cần biết cuộc sống xung quanh mình như thế nào, ngay cả giao tiếp với người trong gia đình cũng phải hạn chế¿.

Cả thầy lẫn trò đều mệt!
¿Trường tôi mới niêm yết kết quả KTGK I năm học 2004-2005. Trong đó, có thống kê tỉ lệ HS đạt 8-10 điểm, 5-7 điểm, 3-5 điểm... ở mỗi lớp/môn học. GV rồi HS, phụ huynh xem và bình luận, so sánh. Đã gần 20 năm trong nghề và đã quá quen với chuyện KTGK từ nhiều năm nay nhưng tôi vẫn băn khoăn. GV ai lại không muốn HS học giỏi, đạt điểm cao. Vai trò của người thầy quan trọng là một chuyện, kết quả thi cử còn phụ thuộc khả năng của HS nữa chứ. Mang tỉ lệ điểm số của HS để đánh giá GV thì tội cho GV quá¿ - anh T.H. tâm sự với giọng buồn buồn.

Nhưng điều đáng nói là tỉ lệ điểm số ấy có phản ánh đúng thực chất lực học của HS, phương pháp giảng dạy của GV để phòng GD-ĐT điều chỉnh sự chỉ đạo về chuyên môn cho phù hợp (như mục đích đề ra ban đầu)? Không cần nói ra thì ai cũng biết: GV đứng lớp hiểu HS nhất! Trong quá trình giảng dạy họ sẽ nhận biết một cách rõ ràng điểm yếu, điểm mạnh của HS mình. Chỉ có GV ra đề kiểm tra mới sát thực, mới có thể đánh giá đúng nhất trình độ HS. Như thế, tự GV sẽ biết cách điều chỉnh phương pháp giảng dạy của mình.

Phòng GD-ĐT ra đề cho cả một quận, huyện với hơn 10 trường THCS hoặc chí ít cũng 5-6 trường, HS công lập, bán công trình độ khác nhau kiểm tra theo đề giống nhau thì làm sao có được những phương án chỉ đạo chuyên môn phù hợp cho từng đối tượng?

Ông N.Đ.C., GV dạy môn toán đã hơn 20 năm, bức xúc: ¿Rất nhiều lần tôi gặp những đề KTGK do phòng GD-ĐT ra cứ như đánh đố HS. Không biết có phải do cán bộ phòng không đứng lớp nên ít va chạm thực tế dạy học? Đề thi không nằm trong chương trình, lẽ dĩ nhiên GV phải dạy tủ, HS không những học tủ mà còn phải học thêm nữa. Nếu phòng GD-ĐT muốn khảo sát lực học của HS phục vụ công việc chỉ đạo, hãy chọn vài lớp/trường và thực hiện nhẹ nhàng như kiểm tra một tiết, đừng tạo thêm áp lực đối với HS¿.

Lẽ nào các trường không thể ra đề kiểm tra để phải nhờ đến phòng GD-ĐT? Và, xin hãy để cho GV có thời gian nghiên cứu tài liệu, đầu tư vào giáo án phục vụ giảng dạy thay vì bù đầu với gác thi, chấm thi, rọc phách, soạn đề cương ôn tập KTGK... (Theo TT)