Tham luận tại đại hội công đoàn: Đừng để biến thành... báo cáo thành tích!
Công tác chuẩn bị các văn kiện trình đại hội có ý nghĩa quyết định để đại hội CĐ đạt kết quả, thực hiện được các nhiệm vụ của ĐH theo quy định của Điều lệ CĐVN và hướng dẫn của Tổng Liên đoàn. Vì vậy việc cải tiến, đổi mới việc chuẩn bị tham luận và phát biểu thảo luận tại ĐH là vấn đề rất cần được quan tâm để tạo nên "sức sống" của ĐHCĐ.
Chỉ là báo cáo thành tích! Tại nhiều ĐHCĐ, hầu hết các bản tham luận đều được chuẩn bị trước để tham gia đóng góp. Việc chuẩn bị trước các tham luận thể hiện trách nhiệm của đại biểu trong việc nghiên cứu văn kiện và các tài liệu của ĐH, đồng thời từ thực tế hoạt động CĐ tại đơn vị mình, các tham luận có trách nhiệm làm rõ báo cáo và các văn kiện đã được trình bày tại ĐH. Tuy nhiên, cách làm này cũng bộc lộ những hạn chế nhất định, hầu hết các bản tham luận viết sẵn khi trình bày đều có kết cấu giống nhau. Sau lời chào mừng (theo thông lệ) các tham luận thường điểm qua thành tích trên các mặt hoạt động để qua đó khẳng định: Thay mặt đoàn đại biểu đơn vị ... về dự ĐH, tôi "hoàn toàn nhất trí" hoặc "cơ bản nhất trí" với báo cáo do đồng chí... vừa trình bày, sau đây tôi xin trình bày tham luận để "minh hoạ" thêm cho báo cáo đã nêu. Nhiều bản tham luận dành thời lượng chủ yếu kể về thành tích của đơn vị mình nên các tham luận đều chung chung và na ná giống nhau. Phần cuối tham luận là nêu một số kiến nghị, đề xuất, song chủ yếu dừng lại ở mức tập hợp, ít được lập luận, phân tích thấu đáo, chặt chẽ nên thường là rời rạc, chắp vá, không thật sự thuyết phục. Cách làm này không tạo được không khí sôi nổi, có tính tranh luận tại ĐH, làm cho đại hội còn "nghèo nàn" và có phần hình thức, cho dù các điều kiện khác được chuẩn bị rất chu đáo về kinh phí, công tác tuyên truyền cho ĐH rất rầm rộ, thành phần đại biểu mời rất trọng thị...
Cải tiến tham luận như thế nào? Để khắc phục tình hình trên, theo chúng tôi cần cải tiến, đổi mới việc chuẩn bị tham luận và phát biểu thảo luận tại ĐHCĐ. Trước hết, cần xác định rõ vấn đề cần tham luận tại ĐH, nếu được phân công chuẩn bị tham luận theo chủ đề thì việc chuẩn bị cần bám sát chủ đề của cấp tổ chức ĐH yêu cầu. Các bản tham luận này dù chuẩn bị rất cụ thể, chi tiết cũng chỉ nên trình bày rất tóm tắt về những vấn đề chính, nổi cộm cần được làm rõ hoặc chưa được làm rõ, lưu ý những vấn đề cốt lõi, cơ bản nhất mà báo cáo đánh giá chưa đúng, chưa sát hoặc trong phương hướng nhiệm kỳ tới chưa đề cập.
Thứ hai, nếu với trách nhiệm của đại biểu tham gia đóng góp với ĐH (không theo chủ đề) thì khi chuẩn bị tham luận cần chọn vấn đề mình am hiểu, có nhiều kinh nghiệm trong hoạt động và chỉ đạo hoạt động, việc chuẩn bị nên theo hướng phát hiện và giải quyết trọn vẹn một vấn đề. Các tham luận được chuẩn bị tốt, gắn lý luận với thực tiễn sẽ là nguồn thông tin quan trọng để bổ sung cụ thể cho báo cáo và phương hướng đã trình bày trước ĐH. Một số vấn đề rất cần được đi sâu phân tích, đánh giá, trên cơ sở đó đề xuất các biện pháp khắc phục như: Thực trạng tình hình việc làm, thu nhập, đời sống của CNVC-LĐ địa phương, đơn vị mình; làm thế nào để nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ CĐ; để bảo vệ cán bộ CĐ cần có "cơ chế" hay quy định như thế nào; vì sao chưa cải thiện một cách căn bản tình hình quan hệ lao động tại các DN ngoài QD; CĐ đổi mới tổ chức và phát động thi đua như thế nào để có hiệu quả thiết thực; thực trạng tình hình phát triển đoàn viên, thành lập CĐCS và các biện pháp quản lý đoàn viên...
Về phát biểu thảo luận tại đại hội. Ngoài những tham luận được chuẩn bị và trình bày bằng văn bản trong ĐH, đoàn chủ tịch ĐH căn cứ vào diễn biến trong ĐH để gợi mở, hướng dẫn các đại biểu thảo luận. Để việc phát biểu thảo luận tại ĐH đạt kết quả tốt cần phát huy và mở rộng dân chủ, động viên, cổ vũ để tạo nên sự phấn khởi và củng cố niềm tin của đại biểu dự ĐH, khơi dậy ý thức trách nhiệm của đại biểu đóng góp tích cực cho ĐH. Thực tế, đại biểu dự ĐH có cơ cấu và thành phần đa dạng, do vậy, khi đoàn chủ tịch ĐH tạo ra bầu không khí dân chủ, khuyến khích tranh luận, đối thoại trực tiếp của đại biểu với lãnh đạo Đảng, chính quyền, công đoàn ĐH sẽ thu được rất nhiều thông tin từ các đại biểu.
Thực tế thời gian dành cho phát biểu tham luận, thảo luận thường chiếm một nửa quỹ thời gian của ĐH, nếu việc phân công chuẩn bị tham luận cụ thể, khuyến khích người phát biểu mạnh dạn nhìn thẳng vào thuận lợi, khó khăn; đồng thời việc điều hành phát biểu tham luận, thảo luận của đoàn chủ tịch ĐH thật sự nhạy bén, khoa học sẽ tạo ra không khí cởi mở, thẳng thắn trên tinh thần xây dựng, phương châm "Đoàn kết, trí tuệ, dân chủ..." của ĐH sẽ được thực hiện. Trần Văn Thuật |