BẠN ĐỌC VIẾT
Bệnh xơ hoá cơ delta:
Phẫu thuật vẫn cần phục hồi chức năng

Trước thông tin về căn bệnh xơ hoá cơ delta tại Việt Nam, bác sĩ Daniel Dũng Trương - chuyên gia của Hoa Kỳ về thần kinh học và bệnh bắp thịt đã gửi cho Báo Lao Động bài viết của ông về vấn đề này. Báo Lao Động xin trích đăng ý kiến của ông để bạn đọc tham khảo.

Với tư cách là một nhà khoa học, tôi hy vọng rằng, với những kinh nghiệm đã từng nghiên cứu về những căn bệnh vốn không rõ nguyên nhân có thể đem ứng dụng vào những bệnh không rõ nguyên nhân khác như bệnh xơ hoá cơ delta (XHCDT) đang bùng phát tại VN. Bệnh XHCDT là một căn bệnh nằm trong ngành thần kinh. Ngành này chuyên khám và chữa trị những căn bệnh liên quan đến não, dây thần kinh và bắp thịt.

Tôi đã được xem hình một số bệnh nhân XHCDT của VN thấy có các triệu chứng vùng bả vai có thể do XHCDT tự phát hoặc thứ phát do viêm dây thần kinh. XHCDT thường do tiêm thuốc nhiều vào cơ bắp này hay trong một số trường hợp thì không rõ nguyên nhân. XHCDT xảy ra ở một số nước như Đài Loan, Ấn Độ, Nhật Bản... mà ít thấy ở Mỹ. Bệnh XHCDT thường xảy ra ở trẻ nhỏ và trẻ vị thành niên. Theo tài liệu của Đài Loan thì bệnh này thường gặp nhiều ở lứa tuổi 10-15 và con trai mắc bệnh nhiều hơn con gái.

Những bệnh nhân này có thể được chữa trị bằng nhiều cách tuỳ theo bệnh trạng nặng hay nhẹ. Những trường hợp nhẹ thì điều trị bằng phương pháp phục hồi chức năng. Nếu nặng thì cần phẫu thuật. Tuy vậy, sau khi phẫu thuật vẫn rất cần được phục hồi chức năng.

Trong một báo cáo của Đài Loan, những bệnh nhân đã được phẫu thuật theo dõi từ 4-8 năm, tất cả các bả vai được mổ đều cử động được lại hoàn toàn. Bệnh nhân hết đau và những biến dạng của bả vai hết đi trong 3 tháng.

Hầu hết những tài liệu báo cáo của các nước đều ít nói đến kết quả lâu dài. Thí dụ bệnh nhân đã được mổ, nhưng tới năm thứ ba xuất hiện những biến chứng thì kết quả cũng như không. Một điều nữa là các báo cáo đều là những báo cáo đơn lẻ của một trung tâm y khoa chứ không phải là kết quả của một nghiên cứu đa trung tâm, do vậy độ tin cậy không cao.

Trong điều trị, phương châm hàng đầu của y khoa là bảo tồn. Tại những nước tiên tiến mặc dù có trình độ phẫu thuật cao nhưng bao giờ cũng coi phẫu thuật là giải pháp cuối cùng. Nói như vậy không có nghĩa là không nên phẫu thuật. Những bệnh nhân nào cần phẫu thuật thì nên phục hồi chức năng trước khi tiến hành phẫu thuật.

Phẫu thuật chỉ để giải quyết những trường hợp nặng nhất trước, sau đó những bệnh nhân này được khám định kỳ để theo dõi những biến chứng và xác định kết quả trong tương lai. Chương trình chữa bệnh cho mỗi bệnh nhân phải đặt dưới sự chăm sóc của bác sĩ thần kinh để xác định rõ nên phục hồi chức năng hay phẫu thuật. Nó cũng giúp tránh trường hợp không cần mổ mà lại mổ và bệnh nhân sau mổ không ai theo dõi.

Để theo dõi kết quả lâu dài nên có những chỉ định và phân loại trước để so sánh sau này và có thể nghiên cứu, rút kinh nghiệm phòng tránh bệnh trong tương lai. Mặc dù chưa chứng minh được bệnh XHCDT tại VN là do tiêm chích nhưng cũng rất cần phải đề phòng. Bộ Y tế nên có những chương trình tuyên truyền để những nhân viên y tế chỉ sử dụng tiêm bắp thịt trong những trường hợp thật sự cần thiết, nhất là tại các vùng nông thôn.   B.B.Đ