Để tháo gỡ, đích thân tân Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã lên tận công trường đốc thúc công việc. Một quyết tâm mới lại được hàng vạn con người ở đây dốc sức thực hiện, nhằm một mục tiêu: Quyết không "lỡ hẹn" phát điện vào năm 2010.

Trên công trường thuỷ điện Sơn La.

Ban chỉ đạo Nhà nước dự án thuỷ điện Sơn  La lý giải sự chậm trễ này bắt nguồn từ việc công tác lập TKKT vốn dĩ khởi động chậm 2 tháng, nên công tác thẩm định cũng bị đẩy lùi thời gian.

Còn theo Phó Trưởng BQL công trình thuỷ điện Sơn La (TCty Điện lực VN) - ông Nguyễn Hồng Hà - do áp dụng một số công nghệ xây dựng thuỷ điện mới của Nga và một số nước nên cả khâu thiết kế, tư vấn và thẩm định đều được phía VN phối hợp với các đơn vị quốc tế thực hiện.

Ông Hà cho rằng, mọi việc đều phải được cân nhắc kỹ lưỡng, bởi đây là lần đầu tiên nhiều công nghệ thi công thuỷ điện mới được đưa vào như công nghệ bêtông đầm lăn. Chỉ một sai sót nhỏ trong khâu thiết kế hay thi công cũng có thể gây hậu quả rất lớn.

Ông Nguyễn Hồng Hà thừa nhận, bản thiết kế kỹ thuật giai đoạn 2 chậm được phê duyệt so với kế hoạch đang ảnh hưởng đến việc thi công một số hạng mục trong công trường nhà máy, kéo theo việc chậm đưa ra các bản vẽ thi công khiến một số công đoạn buộc phải chờ đợi và ảnh hưởng đến việc đưa ra tổng dự toán công trình.

"Song do có cơ sở là bản thiết kế giai đoạn 1, nên chúng tôi vẫn xuất bản vẽ thi công các hạng mục ít xung yếu cho bên xây dựng như khoan phá đá, đào hố móng đập tràn và lòng sông" - ông Hà khẳng định. Ban chỉ đạo Nhà nước dự án thuỷ điện Sơn La chỉ ra rằng, chính sự chậm trễ này phần nào ảnh hưởng đến công tác hoàn thiện và xử lý hố móng.

Trao đổi với chúng tôi, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Cao Lại Quang cho biết: Hiện nay tổng dự toán vẫn chưa được duyệt, giá cả lên nhanh trong khi đơn giá mới vẫn chưa làm xong, nên bây giờ cái gì cũng tạm.

Theo ghi nhận của chúng tôi tại hiện trường, ngày 8.7, không khí làm việc trên công trường trong những ngày vừa qua vắng vẻ, lác đác từng nhóm nhỏ công nhân. Tâm sự với chúng tôi, ông Nghiêm Hải Giang - nguyên Giám đốc Ban điều hành Licogi tại công trình thuỷ điện Sơn La - nói: Dù đã giữa tháng 7, chúng tôi mới chỉ trả lương cho công nhân hết tháng 5. Mà với những người công nhân xây dựng, việc chậm lương một tháng là bình thường (?). Việc chậm lương là do chúng tôi chưa hoàn tất thủ tục hoàn công để chủ đầu tư chuyển tiền, mặc dù chúng tôi biết, khoảng 20 tỉ đồng đang sẵn sàng chờ thủ tục hoàn công.

Tuy nhiên, ông Giang cũng khẳng định, sự thiếu thốn và những khó khăn đang gặp phải chỉ là tạm thời. Trong thời gian tới, đơn vị dự kiến sẽ hoàn tất các thủ tục hoàn công để có thể "rút" tiền từ chủ đầu tư. TCty Xây dựng Trường Sơn hiện cũng đang nằm trong tình cảnh chung của công trường.

Công nhân Nguyễn Hồng Hải (Cty xây dựng 472, TCty Xây dựng Trường Sơn) mừng mừng, tủi tủi: Em mới đi làm có 2 tháng, vất vả lắm các anh ạ, nếu có việc đều thì được 1 triệu đồng/tháng. Vừa rồi, chẳng hiểu vì sao công việc thất thường, lương của em còn có 500 nghìn đồng/tháng, nhưng chúng em vẫn bám công trường với hy vọng những khó khăn này rồi cũng sớm qua đi trong sự nỗ lực, khắc phục khó khăn của TCty.

Tư vấn thiết kế không yếu kém
Chủ tịch Hội đồng quản trị TCty Sông Đà - ông Lê Văn Quế lại đề nghị, Ban chỉ đạo nhà nước dự án thuỷ điện Sơn La phải "chốt" lại thời hạn cuối cùng có bản thiết kế kỹ thuật 2, đồng thời đề nghị được cung cấp nhanh các bản vẽ thi công.

Ông Lê Văn Quế cho rằng, việc ấn định thời gian có bản thiết kế kỹ thuật giai đoạn 2, dù có chậm vẫn sẽ giúp các đơn vị thi công chủ động thời gian và có thể bố trí cho công nhân đi làm việc khác trong thời gian chờ thiết kế.

Phó Trưởng ban Nguyễn Hồng Hà không cho rằng sự chậm trễ này có nguyên nhân chính do công tác tư vấn thiết kế yếu kém. Đội ngũ tư vấn thiết kế - theo ông Hà - còn có sự tham gia của Viện Thiết kế thuỷ công Mátxcơva - đơn vị từng thiết kế một loạt các nhà máy thuỷ điện lớn như Hoà Bình, Thác Bà và Yaly.

"Các công đoạn của bản thiết kế kỹ thuật phải tuân thủ một trình tự chặt chẽ và không thể đẩy nhanh hơn được" - ông Hà nói. Trả lời câu hỏi: "Liệu việc rút thời hạn phát điện, từ 2012 xuống 2010 có phải là nguyên nhân chính dẫn đến sự chậm trễ này - vốn được hiểu do vượt quá khả năng bắt kịp tiến độ của đơn vị tư vấn, thiết kế?", ông Nguyễn Hồng Hà thừa nhận: Dĩ nhiên nếu mục tiêu phát điện là 2012, việc hoàn thành và phê duyệt bản thiết kế sẽ kịp tiến độ, song việc rút thời hạn xuống 2010 là có cơ sở đạt được và việc chậm đưa ra bản thiết kế không làm thay đổi mốc phát điện tổ máy số 1 vào năm 2010.

Nhóm PVTS