Hành tŕnh t́m kiếm phần mộ, quê hương cho các liệt sĩ:
Bao giờ mới có lời đáp?
) |
Cầu siêu tại nghĩa trang liệt sĩ
Trường Sơn: Cầu cho âm siêu
dương thái. | Trong những ngày tháng 7 này ở Quảng Trị, đến vùng đất nào cũng phảng phất hương khói mà thấy nao ḷng. Chiến tranh chống Mỹ đi qua đă 30 năm, thân nhân các liệt sĩ vẫn mỏi ṃn trên các nẻo đường đi t́m hài cốt con em ḿnh. Tại sao nhiều phần mộ liệt sĩ có đủ tên, quê quán, đơn vị vẫn chưa được thông báo đến từng gia đ́nh? Tại sao những kư hiệu đơn vị không được giải mă?
Gm nhấm nỗi đau
Tháng 8 năm 2005, Báo Lao Động mở "cuộc hành tŕnh" t́m kiếm quê hương cho các liệt sĩ, mà trên phần bia mộ chỉ ghi tên, đơn vị với những kư hiệu theo quy định của quân đội trong chiến tranh. Nhóm công tác thực hiện chuyên mục nhận được nhiều thư của thân nhân LS. Mỗi ḍng chữ, mỗi lá thư là một nỗi đau mà dường như chỉ có thân nhân LS mới thấu hiểu được.
Ông Nguyễn Văn Tứ - giảng viên Trường ĐH Vinh - viết: "Anh trai tôi là Nguyễn Văn Tưởng - sinh 1952 tại Cẩm Dương, Cẩm Xuyên, Hà Tĩnh. Nhập ngũ tháng 1.1971, hy sinh ngày 31.7.1972. Giấy báo tử do Chính uỷ Trung đoàn 101, Sư 325 kư, ghi: Hạ sĩ Nguyễn Văn Tưởng - Đại đội 6, Tiểu đoàn 2, E101, F325 hy sinh tại mặt trận phía nam QK 4, đơn vị đă mai táng tại nghĩa trang mặt trận". Nhiều năm qua, gia đ́nh anh Tứ đi đến rất nhiều NTLS để t́m phần mộ LS Tưởng mà vẫn không thấy...
Chiều 24.7 chúng tôi chứng kiến ba người phụ nữ đến thắp hương phần mộ LS ở NTLS Đường 9, người mẹ già đi không nổi, hai người con gái phải d́u mẹ đi. Chị Hạnh - người em gái của LS Trần B́nh Khang - kể lại rằng, anh trai chị hy sinh năm 1972. Nhiều năm qua, các chị đi t́m khắp nơi không thấy phần mộ anh. Mẹ chị đă 86 tuổi, cụ khắc khoải v́ phần hài cốt của con trai. Để cụ có thể yên ḷng, nhắm mắt xuôi tay, các chị bèn khắc một tấm bia ghi tên LS Trần B́nh Khang rồi đến NTLS Đường 9 thắp hương phần mộ LS chưa biết tên và nói rơ nguyện vọng, mong muốn của người mẹ già. Bà cụ đỡ day dứt, bởi đă nh́n thấy "phần mộ" của con trai ḿnh.
Ông Lê Văn Dăng - Phó Giám đốc Sở LĐTBXH tỉnh Quảng Trị, nguyên Giám đốc Nhà đón tiếp thân nhân liệt sĩ của tỉnh - day dứt nói rằng, nhiều thân nhân LS đă đến nơi con em chiến đấu - v́ không t́m được hài cốt, đành bốc nắm đất đem về quê...
Tại sao lại là chưa?
Theo ông Lê Văn Dăng, từ ngày Bộ LĐTBXH đầu tư xây dựng nhà đón tiếp, thân nhân LS mới có điểm dừng chân nghỉ ngơi; trước đây, các thân nhân phải ngủ ở bến tàu, bến xe, vỉa hè, rất đau ḷng. Tuy nhiên, chính sách đón tiếp, trợ cấp tiền tàu xe, Bộ LĐTBXH chỉ áp dụng đối với các thân nhân LS đi viếng mộ, c̣n thân nhân LS đi t́m mộ (có xác nhận của địa phương) lại không được hưởng chế độ này. Đó là sự không công bằng, bởi thân nhân LS chưa t́m thấy mộ vẫn đau đáu nỗi đau. Bộ LĐTBXH cần sớm sửa đổi chính sách này.
Vấn đề thứ hai đă được thân nhân LS đặt ra, tại nhiều NTLS có đủ tên tuổi, quê quán nhưng Bộ LĐTBXH vẫn chưa thông báo đến các gia đ́nh LS, dự kiến sẽ công bố vào cuối năm 2005, nhưng đến nay, lời hẹn đă quá nửa năm. Đă 30 năm rồi - một khoảng thời gian quá dài cho những người làm công tác chính sách. V́ lẽ ǵ đến nay, thân nhân các LS vẫn đơn phương đi t́m phần mộ con em ḿnh. Vấn đề thứ ba là việc giải mă các phiên hiệu đơn vị. Đến thời điểm này, không c̣n ǵ phải giữ bí mật tên các phiên hiệu đơn vị. Nếu không giải mă các phiên hiệu đơn vị th́ công tác t́m kiếm phần mộ LS gặp rất nhiều khó khăn, từ đó rất khó biết được nơi hy sinh của LS. Trong các giấy báo tử chỉ ghi ḍng chữ: Hy sinh mặt trận phía nam, an táng tại đơn vị mặt trận...
Dù đă muộn, dù đă lỗi hẹn, nhưng không cho phép những người làm công tác chính sách kéo dài thêm nỗi đau của những thân nhân LS. Gần 400 phần mộ LS chưa biết tên, chưa t́m thấy hài cốt. Nhiều LS hy sinh ở các mặt trận, ở vùng núi mà hài cốt vẫn c̣n nằm trong ḷng đất lạnh chưa được t́m đến, quy tập về, nỗi đau của thân nhân các LS sẽ không bao giờ nguôi. Lê Huân - Lam Chi |
