Thận trọng với paracetamol phối hợp

Trong các thuốc hạ sốt, giảm đau có trên thị trường, thuốc paracetamol là thông dụng được dùng nhiều hơn cả vì lẽ thuốc ít tác dụng phụ, trừ trường hợp suy gan và mẫn cảm thuốc. Biệt dược của thuốc này hiện có khoảng gần 300 (tên thương mại).

Tuy nhiên, thuốc paracetamol lại có rất nhiều thuốc dưới dạng phối hợp. Biệt dược này ở thị trường thuốc nước ta cũng có khoảng 50, có thể được phối hợp với 1 đến 5 hoạt chất khác. Ví dụ: Calmezin có paracetamol và chlopheniramin; coldagen có paracetamol +phenylpropanolamin+chlopheniramin; facol có paracetamol + dextromethorphan + guifrnesin + methylephedrin + carbinoxamin...

Các hoạt chất phối hợp có khoảng 25. Trong đó có các chất chống dị ứng như diphenhy dramin triprolidin, chlorpheniramin, carbinoxamin, oxomerazin; thuốc hạ sốt giảm đau chống viêm (như aspirin, ibuprofin; thuốc trị ho (như codein, nabenzoat, dextromethorphan, bromhexin); thuốc sát khuẩn miệng họng (như guaifenesin); các vitamin và 4 thuốc cường giao cảm là phenylpropanol-amin, pscudoephedrin, phenylephrin, methylephedrin.

Trong các hoạt chất phối hợp đáng chú ý nhất phải kể đến 4 hoạt chất có tính cường giao cảm, kích thích thụ thể adrenergic dùng trong trường hợp hạ huyết áp, co mạch, chống dị ứng. Chúng có nhiều tác dụng phụ gây nguy hiểm: làm tăng huyết áp do co mạch, khô miệng, rối loạn điều tiết, gây lú lẫn với người cao tuổi, kích thích thần kinh ở trẻ con, bí đái với người bệnh tuyến tiền liệt, lo âu, mất ngủ, nhức đầu. Vì vậy, thuốc chống chỉ định với người tăng huyết áp, đau thắt ngực, bệnh mạch vành, cường tuyến giáp, tiểu đường, mang thai, người đang nuôi con bú, loạn nhịp tim, trẻ em dưới 12 tuổi.

Biệt dược phối hợp với 4 hoạt chất trên đây chiếm khoảng 35/50 thuốc phối hợp với tên rất quen dùng: decolgen, coldagen, tiffy, andol fort, decamol, mekotamol, padolgen, cotussin, pafemin, atussin, antussin v.v...

Một cháu bé khi bị sốt nếu cho uống một thìa tiffy, cháu có thể trằn trọc không yên, thỉnh thoảng lại co giật như động kinh. Một người đàn ông cao tuổi bị u xơ tuyến tiền liệt, nếu uống decolgen có thể bị bí đái. Một phụ nữ bị tăng huyết áp vô căn và bệnh mạch vành chỉ cần lỡ ý uống phải 1 viên coldagen thì huyết áp tăng kịch phát nếu không cấp cứu kịp thời sẽ rất nguy hiểm.

Vì vậy khi dùng thuốc hạ sốt giảm đau phải xem kỹ có phải thuốc phối hợp không? Phối hợp với chất gì? Nếu cần chỉ nên dùng thuốc phối hợp 1 đến 2 thành phần đã biết chắc chắn, người ta đã khuyến cáo không nên dùng những thuốc phối hợp nhiều thành phần, có hoạt tính mạnh, không những không có tác dụng tốt mà còn tác dụng ngược lại.

(Theo SK&ĐS)