|
Hậu quả khi dùng thuốc hen suyễn không đúng
Một ngày tháng 3.2003, các bác sĩ của pḥng khám suyễn Bệnh viện Đại học Y dược TPHCM đă phải giật ḿnh khi nh́n thấy một bệnh nhân (BN) đi như lê từng bước vào pḥng khám. Da bệnh nhân này mỏng dính, trong suốt, nh́n thấy rơ từng mạch máu. Khi bác sĩ đỡ ông lên bàn khám, bất ngờ cả lớp da bỗng... tuột ra từng mảng. Đó là một trong rất nhiều nạn nhân của việc dùng thuốc điều trị suyễn không đúng cách.
PGS-TS Lê Thị Tuyết Lan - giảng viên Trường đại học Y dược TPHCM - cho biết có những BN suyễn đă được các BS điều trị theo phương pháp cũ với những loại thuốc lạc hậu, có quá nhiều tác dụng phụ nguy hiểm như: gây hội chứng cushing, tiểu đường, teo cơ, mỏng da, tăng huyết áp, loét dạ dày, dễ có nguy cơ nhiễm trùng, đục thuỷ tinh thể, mục xương... Nhất là nếu sử dụng những thuốc này trên trẻ em, ngoài những tác dụng phụ kể trên c̣n làm cho trẻ bị c̣i xương, chậm lớn. Điều nguy hiểm là sau thời gian sử dụng liên tục các thuốc này th́ thuốc không c̣n tác dụng, bệnh nhân ngày càng phải tăng liều, bị lệ thuộc thuốc nhưng bệnh vẫn tiến triển, và có thể tử vong bất cứ lúc nào khi lên cơn suyễn cấp. Về nguyên tắc, những thuốc này đợc chỉ định dùng ngắn ngày, có sự theo dơi chặt chẽ của BS.
V́ sao những trường hợp đau ḷng trên vẫn xảy ra? Theo phân tích của PGS-TS Tuyết Lan, trước tiên đó là sự thiếu hiểu biết của BN: Sau khi uống thuốc của BS cho, thấy có hiệu quả th́ không tái khám theo hẹn; dùng toa thuốc cũ mua về điều trị kéo dài, không cần ư kiến BS. Sai lầm nguy hiềm này lại được sự trợ giúp nhiệt t́nh của các nhà thuốc: bán thuốc không cần toa BS! Song đáng buồn hơn, những tai biến kể trên lại do BS góp tay vào! PGS-TS Tuyết Lan cho biết hiện nay sau khi các BS tốt nghiệp về địa phương công tác th́ hầu như họ không được đào tạo lại, không được cập nhật những kiến thức chuyên ngành mới, tiến bộ hằng năm (trừ khi họ tự t́m ṭi, học hỏi). V́ vậy, những phác đồ điều trị tiên tiến, hiệu quả cho BN suyễn th́ một số BS... không hề biết, vẫn giữ quan điểm cũ "suyễn là bệnh gây ra do co thắt đường thở", v́ vậy luôn cho BN dùng thuốc cắt cơn thay v́ dùng thuốc ngừa cơn.
PGS-BS Tuyết Lan phải thừa nhận một thực tế khó tin: Hiện vẫn c̣n những BS không biết cách phân bậc suyễn, không biết sử dụng phương pháp thăm ḍ chức năng hô hấp, không biết có những toa thuốc mới an toàn, hữu hiệu. Theo PGS-TS Tuyết Lan, Bộ Y tế nên có quy định đối với những thuốc có thành phần gluco corticosteriods, nhà thuốc chỉ được bán theo toa của BS. Đặc biệt, nên đưa việc cập nhật hoá kiến thức cho các BS chuyên khoa như một tiêu chuẩn bắt buộc để hoạt động nghề nghiệp.
Với BN, PGS-TS Tuyết Lan khuyên cần tuân thủ đúng hướng dẫn điều trị của BS, tái khám đúng hẹn để được theo dơi bệnh và giảm thuốc theo thời gian nếu có đáp ứng diều trị tốt. Không tự ư mua thuốc hoặc sử dụng toa thuốc cũ để điều trị. Về lâu dài, dù không có triệu chứng ǵ về hô hấp cũng phải tái khám định kỳ 1 - 6 tháng/ lần. BN phải biết rơ tác nhân gây kích thích cơn suyễn (BS sẽ hướng dẫn khi khám bệnh) và tránh xa tác nhân đó.
(Theo TT) |
